Çeper Bilinç
Fringe Consciousness
Tanım
Odaksal netlikten ve ayırt edilebilirlikten yoksun olmasına rağmen yüksek bir kesinlik hissiyle deneyimlenen bilinç alanı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının, aradığı makalenin yazarının adını tam olarak hatırlayamaması ancak ismin 'M' harfiyle başladığını ve üç heceli olduğunu çok yüksek bir özgüvenle bilmesi hali çeper bilincin net bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve fenomenolojide çeper bilinç, dikkatin odak noktasının dışında kalan ancak zihinsel coğrafyanın bütünlüğünü sağlayan örtük algı ve sezgi alanıdır. William James bu durumu, bir melodinin ardındaki armoni veya bir kelimenin dilimizin ucunda olma hali (tip-of-the-tongue phenomenon) ile örneklendirmiştir. Odaksal bilinç (focal consciousness) belirli bir nesneye veya kavrama odaklanırken, çeper bilinç o nesnenin etrafındaki bağlamsal tonları, çabalama hislerini, 'biliyor olma' hallerini ve mistik sezgileri barındırır. Nöral düzeyde, bu durum varsayılan mod ağının (default mode network) ve alt düzey duyusal entegrasyon süreçlerinin, yüksek düzeyli yürütücü işlevlerin tam denetimine girmeden zihinsel arka planda aktif kalmasıyla ilişkilendirilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Odaksal bilinç (focal consciousness) ile karıştırılır; odaksal bilinç yüksek netlik ve ayırt edilebilirlik barındırırken, çeper bilinç flu ancak sezgisel olarak güçlü bir kesinlik taşır.