Cinsiyet Benzerlikleri Hipotezi
Gender Similarities Hypothesis
Tanım
Kadınların ve erkeklerin psikolojik olarak farklı olduklarından ziyade, birbirlerine çok daha fazla benzediklerini öne süren bilimsel varsayım.
Örnek Vaka / Uygulama
Araştırmacılar matematik performansı üzerine yüzlerce çalışmayı kapsayan büyük ölçekli bir meta-analiz yürütürler. Sonuçlar, erkekler ve kadınlar arasında matematik test skorlarında istatistiksel olarak anlamlı olsa bile pratikte yok denecek kadar küçük bir etki büyüklüğü (Cohen's d) gösterdiğini ortaya koyar. Bu bulgu, cinsiyet benzerlikleri hipotezini destekleyerek bireylerin matematik başarısının cinsiyete değil, eğitsel fırsatlara ve bireysel yeteneklere bağlı olduğunu doğrular.
Derin Analiz
2005 yılında Janet Shibley Hyde tarafından ortaya atılan cinsiyet benzerlikleri hipotezi, gelişim psikolojisi ve meta-analitik araştırmalarda köklü bir paradigma değişimine işaret eder. Geleneksel 'cinsiyet farkları modeli'nin aksine bu yaklaşım; bilişsel yetenekler, iletişim biçimleri, kişilik özellikleri ve sosyal davranışlar gibi pek çok psikolojik boyutta iki cinsiyet arasındaki varyansın, gruplar arası farktan ziyade grup içi varyanstan çok daha küçük olduğunu ampirik verilerle savunur. Meta-analitik çalışmaların geneline dayanan bu model, popüler kültürde ve bazı akademik çevrelerde abartılan cinsiyet ikiliğini ampirik bir temelde sorgular. Öte yandan, teorik temelden yoksun olduğu ve bağlamsal/durumsal cinsiyet farklarını göz ardı ettiği yönünde metodolojik eleştirilere de maruz kalmıştır.
Etimoloji
İngilizce 'gender' (cosyal cinsiyet/biyolojik cinsiyet ayrımı gözetmeksizin cinsiyet kategorisi), 'similarity' (benzerlik, Latince 'similis' [benzer]) ve 'hypothesis' (hipotez, Yunanca 'hypo-' [altında] + 'thesis' [öne sürme, varsayım]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Cinsiyet Farkları Modeli (gender differences model) ile karıştırılır; farklar modeli iki cinsiyetin temel psikolojik yapılarda uçurumlara sahip olduğunu savunurken, benzerlikler hipotezi temel örüntülerin büyük ölçüde ortak olduğunu vurgular.