Cognex
Cognex
Tanım
Hafif ve orta dereceli Alzheimer hastalığının tedavisinde kullanılan ilk asetilkolinesteraz inhibitörlerinden biri olan takrinin (tacrine) tescilli ticari adı.
Örnek Vaka / Uygulama
74 yaşında hafif evre Alzheimer tanısı alan bir hastada, bilişsel düşüşü yavaşlatmak amacıyla reçete edilen Cognex (takrin) tedavisine başlanmış; ancak rutin karaciğer enzim takibinde transaminaz seviyelerinde belirgin yükselme saptanması üzerine hepatotoksisite riskinden dolayı ilaç kesilerek alternatif bir kolinesteraz inhibitörüne geçilmiştir.
Derin Analiz
Farmakolojik olarak takrin, merkezi sinir sistemindeki asetilkolin yıkımından sorumlu olan asetilkolinesteraz ve bütirilkolinesteraz enzimlerini reversibl (geri dönüşümlü) olarak inhibe eder. Bu mekanizma, sinaptik aralıktaki asetilkolin konsantrasyonunu artırarak kolinerjik iletissim gücünü geçici olarak restore etmeyi hedefler. Alzheimer patolojisinde görülen bazal ön beyin kolinerjik nöron kaybını telafi etmek amacıyla geliştirilen öncü moleküllerdendir. Ancak hepatotoksisite riskinin yüksek olması ve sık karaciğer fonksiyon testi takibi gerektirmesi nedeniyle güncel klinik pratikteki kullanımı büyük ölçüde terk edilmiş, yerini daha güvenli profilli yeni nesil cholinesterase inhibitörlerine (donepezil, rivastigmin vb.) bırakmıştır.
Etimoloji
Latince 'cognoscere' (bilmek, tanımak) fiilinden türetilmiş olup, bilişsel işlevleri destekleme amacını yansıtan bir ticari markadır.
Karıştırmayın
Donepezil ve rivastigmin gibi daha yeni nesil asetilkolinesteraz inhibitörleri ile karıştırılır; temel fark, Cognex (takrin) molekülünün ilk nesil olması ve ciddi hepatotoksisite potansiyeli taşımasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Asetilkolinesteraz İnhibitörü
Acetylcholinesterase İnhibitor (acheı)
Asetilkolinesteraz enziminin aktivitesini baskılayarak sinaptik aralıktaki asetilkolin konsantrasyonunu ve etki süresini artıran farmakolojik ajan sınıfı.
Alzheimer Hastalığı
Alzheimer’s Disease
Hafıza, düşünce, davranış ve işlevsel yetilerde ilerleyici bir yıkımla karakterize, ekstraselüler amiloid plaklar ve intraselüler nörofibriler yumakların birikimiyle seyreden ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır.