Donepezil
Aricept
Tanım
Alzheimer hastalığına bağlı hafif ila orta dereceli demans semptomlarının tedavisinde kullanılan, geri dönüşümlü ve seçici bir asetilkolinesteraz inhibitörüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
72 yaşındaki erkek hasta, yakın bellek bozukluğu, günlük işlerini planlamada zorlanma ve zaman disorientasyonu şikayetleriyle klinik değerlendirmeye alınır. Nöropsikolojik testler (Mini-Mental Durum Değerlendirmesi vb.) ve nöroradyolojik bulgular ışığında hafif evre Alzheimer demansı tanısı alan hastaya, bilişsel rezervi korumak ve işlevselliği desteklemek amacıyla düşük doz ile başlanıp titre edilen Aricept (donepezil) 10 mg/gün tedavisi reçete edilir.
Derin Analiz
Donepezil hidroklorür, sinaptik aralıkta asetilkolin yıkümından sorumlu olan asetilkolinesteraz enzimini merkezi sinir sisteminde seçici ve geri dönüşümlü olarak bloke eder. Bu farmakodinamik mekanizma, özellikle hafif ve orta evre Alzheimer demansında azalan kolinerjik iletimi geçici olarak artırarak bilişsel işlevlerin, hafızanın ve günlük yaşam aktivitelerinin sürdürülmesini destekler. Biyoyararlanımı yüksek olup plazma yarı ömrünün uzun olması nedeniyle günde tek doz kullanım kolaylığı sağlar; ancak nörodejeneratif sürecin primer patolojisini (amiloid plakları veya nörofibriler yumakları) durdurmaz veya geriletmez, yalnızca semptomatik iyileşme sağlar.
Etimoloji
Jenerik isim 'donepezil' kimyasal bileşen türetmelerinden (amino, piperidin, indanon yapıları) gelir; 'Aricept' ise pazarlama odaklı tescilli bir ticari addır.
Karıştırmayın
Memantin (NMDA receptor antagonistidir, orta-ağır evrede kullanılır) ile karıştırılır; donepezil asetilkolinesterazı inhibe ederken memantin glutamaterjik sistem üzerinden etki gösterir.
Keşfetmeye Devam Edin
Asetilkolinesteraz İnhibitörü
Acetylcholinesterase İnhibitor (acheı)
Asetilkolinesteraz enziminin aktivitesini baskılayarak sinaptik aralıktaki asetilkolin konsantrasyonunu ve etki süresini artıran farmakolojik ajan sınıfı.
Alzheimer Hastalığı
Alzheimer’s Disease
Hafıza, düşünce, davranış ve işlevsel yetilerde ilerleyici bir yıkımla karakterize, ekstraselüler amiloid plaklar ve intraselüler nörofibriler yumakların birikimiyle seyreden ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır.
Demans
Dementia
Bellek başta olmak üzere en az bir başka bilişsel işlevin, bireyin günlük yaşam aktivitelerini, mesleki ve sosyal işlevselliğini bağımsız olarak sürdürmesini engeyecek düzeyde ilerleyici ve yaygın yıkımı ile karakterize klinik sendrom.