Coğrafi Dilbilim
Areal Linguistics
Tanım
Belirli bir coğrafi bölge içindeki dil ve lehçelerin bölgesel etkileşimlerini inceleyen dilbilim dalıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Balkan dil birliğinde (Balkan Sprachbund) yer alan farklı dil ailelerine mensup Türkçe, Yunanca, Arnavutça ve Bulgarca dillerinin genetik olarak akraba olmamalarına rağmen, ortak coğrafi etkileşim neticesinde benzer gramer yapıları (örneğin belirli tanımlıkların son ek olarak kullanılması veya gelecekteki zaman yardımcı fiillerinin benzerliği) geliştirmesi.
Derin Analiz
Coğrafi dilbilim, dillerin genetik akrabalık bağlarından ziyade, aynı coğrafi alanı paylaşmalarından kaynaklanan yapısal ve sözcüksel benzerlikleri inceler. Bu disiplin, 'dil birliği' (Sprachbund) olgusunu merkeze alır; komşu toplulukların uzun süreli kültürel teması sonucu aralarında fonolojik, morfolojik veya sözdizimsel özellikleri nasıl paylaştığını ampirik yöntemlerle analiz eder. Genetik dilbilimin soy ağacı modelinden ve dillerin evrimsel kökenini arayan dilsel tipolojiden bu yönüyle ayrılır. Mekansal yayılım, izogloss sınırları ve kültürel yayılma dinamikleri istatistiksel haritalama teknikleriyle değerlendirilir.
Etimoloji
Latince 'area' (açık alan, yüzey, bölge) sözcüğü ile Fransızca kökenli 'linguistique' (dil bilimi) teriminin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Dilsel Tipoloji (dillerin genetik veya coğrafi bağa bakılmaksızın yapısal özelliklerine göre sınıflandırılması) ve Genetik Dilbilim (dillerin ortak bir atadan türeyiş tarihini inceleyen soy ağacı yaklaşımı).