Dağılımdan Bağımsız Test
Distribution-free Test
Tanım
Popülasyonun ana kütle dağılımına (örneğin normal dağılım varsayımına) ilişkin herhangi bir parametrik ön varsayım gerektirmeyen istatistiksel hipotez testi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir bilişsel terapi yönteminin depresyon skorları üzerindeki etkisini inceleyen bir araştırmada, verilerin normal dağılım şartını sağlamadığı ve örneklem sayısının 30'un altında olduğu senaryoda, bağımlı gruplar için t-testi yerine Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi'nin (Wilcoxon Signed-Rank Test) tercih edilmesi.
Derin Analiz
Parametrik testlerin aksine, verinin belirli bir olasılık dağılımına (genellikle çan eğrisine) uyma zorunluluğunu ortadan kaldıran istatistiksel yöntemler, özellikle verinin çarpık olduğu, örneklem boyutunun küçük olduğu veya ordinal/nominal düzeyde ölçüldüğü durumlarda analitik esneklik sağlar. Merkezi eğilim ölçüsü olarak aritmetik ortalama yerine medyan veya sıra değerler (ranks) üzerinden işlem yapar. Bu durum, tip I ve tip II hata oranlarının kontrolünde dağılım varsayımlarının ihlal edildiği senaryolarda parametrik testlere kıyasla daha robust (sağlam) sonuçlar elde edilmesine olanak tanır. Ancak, verideki nicel bilgilerin sıra verilerine indirgenmesi nedeniyle istatistiksel güç (statistical power) kaybına yol açabileceği unutulmamalıdır.
Etimoloji
İngilizce 'distribution' (dağılım, Fransızca *distribution*, Latinceden *distributio*) ve 'free' (bağımsız, serbest, Germen kökenli *frīaz*) ile 'test' kelimelerinin birleşiminden oluşan istatistiki bir terim.
Karıştırmayın
Parametrik testlerle karıştırılır; temel fark, parametrik testlerin popülasyon parametreleri (ortalama, varyans) hakkında katı varsayımlar gerektirmesi, dağılımdan bağımsız testlerin ise bu varsayımlardan ari olmasıdır. Ayrıca her zaman non-parametrik testlerle eş tutulsa da, tüm dağılımdan bağımsız testler teknik olarak non-parametrik olmayabilir.