Mann-whitney U Testi
Mann–whitney U Test
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir kaygı azaltıcı terapi yönteminin etkinliğini test etmek isteyen bir araştırmacı, hastaları rastgele iki gruba ayırır: Deney grubu (Bilişsel Terapi) ve Kontrol grubu (Bekleme Listesi). Terapi sonrasında hastaların kaygı düzeyleri ordinal bir ölçekte (0: Hiç yok, 1: Hafif, 2: Orta, 3: Şiddetli) puanlanır. Veriler normal dağılım varsayımını sağlamadığı ve ordinal yapıda olduğu için, gruplar arasındaki medyan farkının anlamlılığını test etmek amacıyla Mann-Whitney U testi uygulanır.
Derin Analiz
Mann-Whitney U testi, sürekli veya sıralı (ordinal) ölçekte ölçülen verilerin dağılım özellikleri parametrik testlerin (örneğin bağımsız örneklem t-testi) varsayımlarını karşılamadığında başvurulan temel non-parametrik alternatiftir. Temel mekanizması, iki farklı gruptan elde edilen gözlemlerin tek bir havuzda toplanarak küçükten büyüğe sıralanmasına (ranking) dayanır. Her bir grup için hesaplanan sıra toplamları üzerinden bir 'U' istatistiği elde edilir. Bu istatistik, bir gruptaki gözlemlerin diğer gruptakilerden ne ölçüde önce veya sonra geldiğini nicelleştirir. Parametrik testlerdeki ortalamalar karşılaştırmasının yerini, bu yöntemde dağılımın merkezi eğilim konumunun (konum parametresinin) test edilmesi alır. Örneklem boyutlarının küçük olduğu veya varyans homojenliği ile normallik varsayımlarının ihlal edildiği klinik ve psikolojik araştırmalarda sıklıkla tercih edilir.
Etimoloji
Henry Berthold Mann (1905–2000, Avusturya doğumlu ABD'li matematikçi) ve Donald Ransom Whitney'in (1915–2001, ABD'li istatistikçi) soyadlarından türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bağımsız örneklem t-testi (Independent samples t-test) ile sıklıkla karıştırılır; t-testi parametrik olup sürekli veriler ve normal dağılım gerektirirken, Mann-Whitney U testi non-parametriktir ve sıralı verilerde kullanılır. Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile de karıştırılabilir, ancak Wilcoxon bağımlı (eşli) örneklemler için tasarlanmıştır.