Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Bağımsız Örneklem T Testi

İndependent-samples T Test

Tanım

İki farklı denek grubunun ortalamaları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını test etmek için kullanılan parametrik bir istatistiksel analiz yöntemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni geliştirilen bir Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) protokolünün anksiyete azaltmadaki etkinliğini test eden bir araştırmacı, hastaları rastgele iki gruba ayırır: Deney grubu (BDT alanlar, n=30) ve Kontrol grubu (Bekleme listesindekiler, n=30). Müdahale sonrasında elde edilen Beck Anksiyete Ölçeği puan ortalamalarının karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testi kullanılır.

Derin Analiz

Bağımsız örneklem t testi, denekler arası (between-subjects) araştırma tasarımlarının omurgasını oluşturur. Temel mekanizması, iki bağımsız grubun aritmetik ortalamaları arasındaki farkı, bu farkın standart hatasına (örnekleme dağılımının varyansına) oranlamasına dayanır. Analizin matematiksel geçerliliği kazanabilmesi için verilerin normal dağılım göstermesi, grupların varyanslarının homojen olması (homogeneity of variance) ve gözlemlerin birbirinden bağımsız olması şarttır. Hesaplanan t değeri, serbestlik derecesi (df) ve belirlenen anlamlılık düzeyi (alfa) eşliğinde t dağılım tablosuyla kıyaslanarak sıfır hipotezinin (H0) reddedilip reddedilmeyeceğine karar verilir.

Etimoloji

İngilizce 'independent' (bağımsız, latince 'in-' [değil] + 'dependere' [dayanmak]) ve 'sample' (örneklem) kelimeleri ile William Sealy Gosset'in 'Student' takma adıyla literatüre kazandırdığı 't' istatistiği kavramının birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Bağımlı örneklem t testi (dependent-samples t test) ile sıklıkla karıştırılır; bağımlı test aynı grubun iki farklı zamandaki (örn. ön test-son test) ölçümlerini incelerken, bağımsız örneklem testi tamamen farklı iki grubun verilerini kıyaslar.