Defansif Atfetme
Defensive Attribution
Tanım
Bireylerin, kendilerine yönelik algılanan bir tehdidi, kaygıyı veya sorumluluğu en aza indirmek amacıyla olayların nedenlerini taraflı bir şekilde yorumlama eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun trafikte arkadan gelen bir aracın çarpması sonucu kaza yapan bir sürücünün, kendi ani fren yapma ihtimalini tamamen göz ardı edip 'Tamamen arkadaki sürücünün dikkatsizliği ve hızı yüzünden oldu, ben asla kaza yapmam' diyerek sorumluluğu dışsallaştırması defansif atfetmeye klasik bir örnektir.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve bilişsel atfetme teorileri bağlamında ele alınan bu kavram, benlik saygısını ve psikolojik bütünlüğü korumaya yarayan bir savunma mekanizması olarak işlev görür. Birey, dış dünyadaki tehdit edici durumların (örneğin bir kaza veya suç mağduriyeti) kendi kontrolünde olmadığını kanıtlama çabasıyla, sorumluluğu karşı tarafa veya dış etkenlere yükler. Bu durum, 'adil dünya inancı' (just-world hypothesis) ile de yakından ilişkilidir; insanlar dünyanın adil olduğuna ve kötü şeylerin sadece 'hak edenlerin' başına geldiğine inanarak kendi kırılganlıklarını rasyonelleştirir ve bilinç dışı bir rahatlama sağlarlar.
Etimoloji
Latince 'defendere' (korumak, savunmak) + 'attributio' (yükleme, atfetme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Temel Atfetme Hatası (Fundamental Attribution Error) ile sıkça karıştırılır; temel atfetme hatası başkalarının davranışlarını açıklarken genel bir eğilim olarak durumsal faktörleri göz ardı edip kişisel özelliklere odaklanmayı ifade ederken, defansif atfetmede temel motivasyon spesifik olarak 'öz benliği tehditten korumak'tır.