Değişim Evreleri
Stages Of Change
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır sigara kullanan 45 yaşındaki bir danışan, ilk görüşmede sigaranın sağlığına zarar verdiğini reddetmektedir (ön-düşünme). Üçüncü seansın ardından göğüs ağrıları nedeniyle sigarayı bırakmayı ciddi şekilde düşünmeye başlar ancak bırakma korkusu yaşar (düşünme). Beşinci seansın sonunda nikotin sakızı araştırmaya başlar ve çevresine bırakma tarihi verir (hazırlık). Sekizinci haftada tamamen sigarasız bir yaşam sürer (eylem). Onuncu ayda ise stresli anlarda dahi sigaraya yönelmeme becerisini korumaktadır (sürdürme).
Derin Analiz
James O. Prochaska ve arkadaşları tarafından geliştirilen Transteknolojik Model (TTM), davranış değişikliğinin lineer bir olay olmadığını, aksine döngüsel bir süreç olduğunu savunur. Ön-düşünme (precontemplation) aşamasında birey sorununu henüz fark etmemiştir veya inkâr halindedir. Düşünme (contemplation) evresinde değişimin maliyetleri ile faydaları tartılmaya başlanır, ancak ambivalans (kararsızlık) hâkimdir. Hazırlık (preparation) evresinde küçük adımlar atılır ve somut planlar yapılır. Eylem (action) aşaması, davranışın aktif olarak değiştirildiği ve en yüksek enerjinin harcandığı dönemdir. Sürdürme (maintenance) ise yeni davranışın en az altı ay boyunca sürdürülerek pekiştirildiği ve nüksün (relapse) önlenmeye çalışıldığı safhadır. Bu model, motivasyonel mülakat tekniklerinin klinik pratikte temellendirilmesinde kritik bir rol oynamaktadır.
Etimoloji
İngilizce 'stage' (Latince 'stare': durmak, yerleşmek) ve 'change' (Geç Latince 'cambiare': değiştirmek, takas etmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sadece eylem odaklı davranışçı müdahaleler ile karıştırılır; oysa bu model, bireyin farkındalık düzeyini ve motivasyonel hazırlığını dikkate alarak her evreye özgü bilişsel stratejiler gerektirir.
Keşfetmeye Devam Edin
Motivasyonel Görüşme
Motivasyonel Görüşme
Motivational İnterviewing
Bireylerin değişim konusundaki kararsızlıklarını çözmelerine ve içsel motivasyonlarını keşfetmelerine yardımcı olmayı amaçlayan, danışan merkezli ancak yönlendirici bir klinik iletişim yaklaşımıdır.
İncele
Nüks Önleme
Nüks Önleme
Relapse Prevention
Bir rahatsızlığın, hastalığın veya bozukluğun tekrarlama riskini en aza indirmek amacıyla bilişsel ve davranışsal stratejilerin sistematik olarak uygulanmasıdır.
İncele