Deneysel Değişimleme
Experimental Manipulation
Tanım
Bir deneyde bağımsız değişkenin düzeylerinin araştırmacı tarafından sistematik olarak değiştirilmesi ve kontrol edilmesi süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir kaygı azaltıcı terapinin etkinliğini test eden bir araştırmada, katılımcıların bir grubuna gerçek terapi protokolü, diğer grubuna ise plasebo protokolü uygulanması deneysel değişimlemeye örnektir.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve metodolojide nedensellik bağının kurulabilmesinin temel koşuludur. Araştırmacı, katılımcıları farklı koşullara (denekler-arası) veya aynı katılımcıyı ardışık durumlara (denek-içi) maruz bırakarak bağımsız değişken üzerindeki otoritesini tesis eder. Bu süreç, dışsal değişkenlerin ve karıştırıcı etkenlerin (confounding variables) bertaraf edilmesini sağlar. İstatistiki güç analizlerinin doğruluğu, büyük ölçüde bu değişimlemenin operasyonel tanımının (operational definition) hassasiyetine dayanır.
Etimoloji
Latince 'experimentum' (deneme, test etme) ve 'manipulare' (elde tutmak, yönlendirmek, el ile idare etmek) sözcüklerinin bileşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Korelasyonel araştırma ile karıştırılır; korelasyonda değişkenlere müdahale edilmezken, deneysel değişimlemede araştırmacı aktif bir müdahale gerçekleştirir.
Keşfetmeye Devam Edin
Bağımlı Değişken
Dependent Variable (DV)
Deneysel çalışmalarda bağımsız değişkendeki değişimin ardından gözlemlenen, korelasyonel araştırmalarda ise yordanması veya açıklanması hedeflenen sonuç ölçümüdür.
Karıştırıcı Değişken
Confound
Bir deneyde, bağımlı değişken üzerinde etkisi incelenen bağımsız değişkenden ayrı tutulamayan, sonuçları manipüle ederek nedensellik bağını belirsizleştiren dışsal faktör.