Desillerarası Aralık
İnterdecile Range
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Binlerce katılımcının yer aldığı geniş ölçekli bir zeka testinde puanların en alt yüzde 10'u ile en üst yüzde 10'luk kesimini kesip atarak, geriye kalan ana kütlenin yayılımını incelemek istediğimizde desillerarası aralığı hesaplarız. Böylece aşırı yüksek veya aşırı düşük skorlar analiz sonuçlarını manipüle edemez.
Derin Analiz
Desillerarası aralık, non-parametrik istatistikte verinin merkezi eğilimi etrafındaki dağılımın genişliğini anlamak için kullanılan robust (dayanıklı) bir yayılım ölçüsüdür. 90. persentil ile 10. persentil arasındaki fark alınarak hesaplanır. Klasik varyans ve standart sapma hesaplamalarına kıyasla, veri setinin uç değerlerinden (outliers) minimum düzeyde etkilenir; bu da özellikle çarpık veya basık (kurtosis içeren) dağılımlarda verinin ana gövdesini temsil etmede üstün bir avantaj sağlar. Normal dağılıma sahip örneklemlerde, bu aralığın 2.56'ya bölünmesiyle standart sapma için makul düzeyde verimli bir tahmin elde edilebilir.
Etimoloji
Latince 'inter' [arasında] + 'decimus' [onda bir] kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup, bir dağılımın onda birlik dilimlerinin arasını ifade eder.
Karıştırmayın
Çeyrekler arası aralık (interquartile range) ile sıkça karıştırılır; çeyrekler arası aralık 75. ve 25. persentiller (Q3 ve Q1) arasındaki farkı alırken, desillerarası aralık 90. ve 10. persentilleri baz alır.