Dışsal Değişken
Exogenous Variable
Tanım
Değeri incelenen modelin veya sistemin dışındaki faktörler tarafından belirlenen bağımsız değişkendir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hastanedeki depresyon seviyelerini (bağımlı değişken) tedavi türü ve yaş ile birlikte inceleyen bir modelde, ani bir ekonomik kriz veya bireyin yaşadığı doğal afet gibi sistem dışı olaylar dışsal değişken olarak etki edebilir.
Derin Analiz
Ekonometri, istatistik ve çok değişkenli modellemede dışsal değişken, sistem içerisindeki diğer değişkenlerden etkilenmeyen ancak sistemi etkileyen unsurları ifade eder. Yapısal eşitlik modellemesinde ve regresyon analizlerinde, hata terimi ile korelasyon göstermemesi varsayılır; bu durum tahminleyicilerin tutarlılığı ve sapmasızlığı açısından kritik bir önem taşır. Sistemin dışından dayatıldığı için model içinde 'açıklanan' değil, 'açıklayan' konumdadır.
Etimoloji
Latince 'ex-', dışarıdan anlamına gelen ön ek ile Yunanca 'genes', doğan veya üretilen anlamına gelen kökün birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İçsel değişken (endogenous variable) ile sıkça karıştırılır; içsel değişken modelin iç dinamikleri tarafından belirlenirken, dışsal değişken tamamen sistem dışı etkenlere dayanır.