Duruma Özgü Bilim
State-specific Science
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Derin meditasyon (samadhi) veya holotropik nefes çalışmaları sırasında zaman algısının tamamen ortadan kalktığı ve benlik sınırlarının eridiği bir evrende gözlem yapan bir araştırmacının elde ettiği psikolojik veriler, laboratuvar ortamındaki standart uyanıklık testleriyle ölçülemez. Bu durumda, standart bilimsel araçlar bu deneyimi 'patolojik' veya 'halüsinasyon' olarak etiketlerken, duruma özgü bilim anlayışı bu yeni bilinç durumunun kendine has tutarlı bir ampirik gerçekliğe sahip olduğunu savunur.
Derin Analiz
Charles T. Tart tarafından öne sürülen bu yaklaşım, geleneksel nesnel ve indirgemeci bilim anlayışına radikal bir alternatif sunar. Bilinç halleri (örneğin meditasyon, hipnoz, psikedelik deneyimler veya olağan uyanıklık hali) yalnızca dış dünyayı algılama biçimimizi değiştirmekle kalmaz, aynı zamanda 'veri' toplama araçlarımızı da kökten dönüştürür. Olağan bilinç durumunda geliştirilen metodolojiler ve varsayımlar, alternatif bilinç hallerinde geçerliliğini yitirebilir ya da tamamen farklı yasalarla işleyen bir gerçeklik zeminiyle karşılaşabilir. Bu bağlamda, bilgi üretimi gözlemciden bağımsız mutlak bir dış gerçekliğe değil, gözlemcinin nörobiyolojik ve fenomenolojik bilinç durumunun parametrelerine bağlı bir fonksiyon olarak ele alınır.
Etimoloji
İngilizce 'state' [durum, bilinç durumu] (Latince 'status' [durum, duruş]) + 'specific' [özgü] (Latince 'species' [tür, biçim]) ve 'science' [bilim] (Latince 'scientia' [bilgi, bilmek]) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Öznel idealizm veya saf görelilik ile karıştırılabilir; ancak duruma özgü bilim, tamamen keyfi bir 'her şey geçerlidir' (anything goes) yaklaşımı değil, alternatif bilinç hallerinde de kendi içinde tutarlı, yinelenebilir ve sistematik gözlem protokolleri olabileceğini öne süren metodolojik bir uzantıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Epistemoloji
Epistemoloji
Epistemology
Bilginin doğasını, kaynağını, kapsamını, sınırlarını ve doğruluğun gerekçelendirilmesini inceleyen felsefe ve bilişsel bilimler dalıdır.
İncele
Fenomenoloji
Fenomenoloji
Phenomenology
Zihinsel olayların ve bilinç deneyimlerinin dış dünya veya bedensel süreçlerle olan neden-sonuç bağlarından bağımsız olarak, doğrudan kendi içkin yapıları içinde incelenmesini savunan felsefi ve yöntemsel yaklaşım.
İncele