Duygusal Ensest
Emotional İncest
Tanım
Bir ebeveyn figürü ile çocuk arasında fiziksel temas içermeyen ancak cinsel ve sınır ihlal edici dinamikler barındıran örtük bir istismar biçimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Danışan (28 yaşında kadın), annesinin ergenlik döneminden itibaren kendisine sürekli olarak 'Sen benim en yakın arkadaşımsın, erkeklerin seni nasıl süzdüğüne dikkat et, onların arzularını çekiyorsun' şeklinde yorumlar yaptığını, kendi evlilik sorunlarını detaylıca anlatıp adeta bir dert ortağı gibi konumlandırdığını aktarmıştır. Danışan, yetişkin ilişkilerinde sürekli suçluluk duygusu ve partnerlerinin sınırlarını aşırı sahiplenme eğilimi göstermektedir.
Derin Analiz
Duygusal ensest, klinik psikoloji ve aile terapisi literatüründe sıklıkla 'örtük ensest' (covert incest) olarak da adlandırılır. Bu dinamikte ebeveyn, çocuğunu eş düzeyinde bir duygusal veya cinsel partner gibi konumlandırır. APA tanımına dayanarak, çocuğun ikincil cinsiyet özellikleri üzerine yorum yapılması, ebeveynin çocuk karşısındaki uyarılma durumuna dikkat çekilmesi veya çocuğun cinsel kimliğine yönelik aşağılayıcı ya da imalı söylemlerde bulunulması bu kategoriye girer. Çocuk, henüz bilişsel ve duygusal olarak hazır olmadığı bir yetişkinlik yükünü omuzlamak zorunda kalır. Bu durum, çocuğun bireyselleşme sürecini sekteye uğratır, sınır koyma becerilerini tahrip eder ve yetişkinlikte sağlıksız, bağımlı ya da istismarcı ilişkiler kurma olasılığını katbekat artırır.
Etimoloji
İngilizce 'emotional' (Latince 'emovere' [dışarı hareket ettirmek, hareket kısıtlamayan his] kökünden) ve 'incest' (Latince 'incestus' [saf olmayan, yasak ilişki, in- [değil] + castus [saf]]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ebeveynleştirme (parentification) ile sıkça karıştırılır. Ebeveynleştirme genellikle çocuğun ev işleri, kardeş bakımı veya maddi sorumluluklar üstlenmesiyle ilgiliyken; duygusal ensest, doğrudan cinsel imalar, beden odaklı sınır ihlalleri ve ebeveynin duygusal/cinsel açlığını çocuk üzerinden doyurması ekseninde şekillenir.