Egosantrizm
Egocentrism
Tanım
Bireyin kendi gereksinimlerini, bakış açısını ve deneyimlerini, başkalarınınki yerine mutlak ölçüt olarak alma eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkin bir bireyin, eşinin doğum gününde kendisine hiç hitap etmeyen, tamamen kendi zevkine uygun bir hediye alması ve eşinin bu hediyeden mutlu olmamasını 'nankörlük' olarak değerlendirmesi, zihinsel perspektif alma (theory of mind) becerisindeki egosantrik sapmanın klinik ve sosyal bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Bilişsel gelişim psikolojisinde, özellikle Jean Piaget'nin gelişim kuramında merkezi bir yere sahip olan egosantrizm, çocuğun dünyayı yalnızca kendi perspektifinden algılayabildiği, başkalarının farklı zihinlere, bilgilere veya görüş açılarında sahip olabileceğini henüz kavrayamadığı bir evreyi tanımlar. Örneğin, üç dağ görevinde çocuk, karşıdan bakan birinin dağları kendi gördüğü gibi gördüğünü varsayar. Her ne kadar Piagetyan perspektifte bu durum erken çocukluk dönemine özgü normatif bir gelişim basamağı olarak ele alınsa da, bilişsel olgunlaşma süreciyle birlikte azalması beklenir. Ancak yaşamın ilerleyen evrelerinde veya patolojik düzeyde sürdürülmesi, sosyal biliş kusurlarına, empati eksikliğine ve kişilerarası ilişkilerde ciddi uyum problemlerine zemin hazırlar.
Etimoloji
Latince 'ego' (ben) ve 'centrum' (merkez) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir. Kelime anlamı itibarıyla 'merkezde ben olma' durumunu ifade eder.
Karıştırmayın
Narsisizm ile sıklıkla karıştırılır. Narsisizm grandiyözite, hayranlık arayışı ve derin bir değersizlik hissini maskeleyen ego savunmalarını içerirken; egosantrizm birincil olarak bilişsel bir perspektif alma kısıtlılığıdır ve her zaman grandiyözite barındırmaz.