Ekopsikoloji
Ecopsychology
Tanım
İnsan zihni ile doğal çevre arasındaki dinamik etkileşimi inceleyen ve benmerkezci düşünce biçiminden ekosantrik bir perspektife geçişi savunan disiplinlerarası alan.
Örnek Vaka / Uygulama
Şehir merkezinde kronik tükenmişlik sendromu ve yaygın anksiyete bozukluğu tanısı alan bir danışana, bilişsel davranışçı terapinin yanı sıra 'doğa reçeteleri' (orman banyosu, ekoterapi seansları) uygulanarak kortizol seviyelerinin düşürülmesi ve çevresel farkındalığın artırılması.
Derin Analiz
Ekopsikoloji, geleneksel klinik ve gelişimsel psikolojinin insanı doğadan kopuk, kapalı bir sistem olarak ele alan yaklaşımını radikal biçimde reddeder. Bireyin ruhsal sağlığı ile ekosistemin bütünlüğü arasında doğrudan bir ontolojik bağ kurar. Modern endüstrileşme ve kentleşmenin yarattığı doğadan kopuş (nature deficit disorder), varoluşsal yabancılaşma, iklim kaygısı (eco-anxiety) ve depresyon gibi modern psikopatolojilerin kökenini bu ekolojik kopuşta arar. Teorik altyapısı, insan bilincinin doğayla kurduğu bağın sadece entelektüel değil, aynı zamanda derinlemesine duygusal ve somatik bir temele dayandığını ampirik gözlemlerle destekler.
Etimoloji
Yunanca 'oikos' (ev, mesken, yaşam alanı) + 'psyche' (ruh, zihin) + 'logos' (çalışma, alan)
Karıştırmayın
Çevre psikolojisi (environmental psychology) genellikle insanın yapılı ve doğal çevre içindeki davranışlarını deneysel yöntemlerle incelerken, ekopsikoloji daha çok felsefi, hümanist ve ruhsal bir dönüşümü, insan-doğa bütünleşmesini hedefler.