Emosyonel İmgeleme
Emotive İmagery
Tanım
Danışanın güvenli ve rahat bir ortamda gevşemiş durumdayken, duygu uyandıran sahneleri zihninde canlandırmasını içeren davranışçı ve bilişsel davranışçı bir müdahale prosedürüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal anksiyete bozukluğu tanısı alan 28 yaşındaki bir danışan, seans sırasında progresif kas gevşetme egzersiziyle derin bir sakinlik durumuna getirilir. Terapist rehberliğinde, danışandan daha önce çocukluğunda kendini kahraman hissettiği veya güvende deneyimlediği güçlü bir hayali sahneyi, kademeli olarak sosyal etkileşim unsurlarıyla harmanlayarak zihninde canlı bir şekilde canlandırması istenir. Bu sayede fizyolojik uyarılmışlık regüle edilirken, kaçınma davranışı yerine adaptif duygusal katılım pekiştirilir.
Derin Analiz
Emosyonel imgeleme, klasik koşullanma ilkelerine ve Joseph Wolpe'un karşılıklı inhibisyon teorisine dayanır. Amaç, derin fiziksel gevşeme halindeyken (parasempatik sistem baskınlığı) anksiyete uyandıran veya adaptif duyguları tetikleyen imajinatif uyaranları kademeli olarak maruz bırakmak suretiyle, nörofizyolojik düzeyde anksiyete tepkisini sönümlendirmektir. Bilişsel düzeyde ise, bireyin kendi duygusal tepki kapasitesini yeniden yapılandırmasına ve duygudurum düzenleme becerilerini içselleştirmesine olanak tanır.
Etimoloji
Latince 'emovere' (dışarı çıkarmak, hareket ettirmek, sarsmak) kökünden türetilen 'emoveo' ile Yunanca 'eikasia' (görüntü, hayal) kelimelerinin birleşiminden oluşan bileşik bir terimdir.
Karıştırmayın
Sistematik duyarsızlaştırma ile sıklıkla karıştırılır; sistematik duyarsızlaştırma doğrudan korku hiyerarşisi üzerinden anksiyete uyandıran uyaranlara odaklanırken, emosyonel imgeleme doğrudan pozitif duygu uyandıran ve koruyucu/güçlendirici temalı sahnelerin imajinasyonunu önceliklendirir.