Endojen Depresyon
Endogenous Depression
Tanım
Bariz dışsal psikolojik tetikleyiciler olmaksızın ortaya çıkan, büyük ölçüde genetik ve nörobiyolojik etkenlere dayandırılan depresif bozukluk alt türü.
Örnek Vaka / Uygulama
Kariyerinde son derece başarılı, sosyal ilişkileri doyum veren ve hayatında hiçbir olumsuz yaşam olayı (kayıp, travma, iflas) bulunmayan 42 yaşındaki bir bireyin, sabahları uyanmakta zorlanma, derin bir suçluluk duygusu, iştah ve uyku düzeninde ani bozulmalar ile karakterize klinik tabloyu geliştirmesi endojen depresyonun tipik bir örneğidir.
Derin Analiz
Tarihsel olarak majör depresyonun dışsal veya çevresel faktörlere bağlı gelişen 'reaktif' formundan ayırt edilmesi amacıyla kavramsallaştırılmıştır. Modern nörobiyoloji ve psikiyatri nosolojisinde DSM-5 gibi kılavuzlar bu keskin ikiliği (endojen-reaktif) doğrudan bir tanı kategorisi olarak kullanmasa da, genetik yatkınlık, nörotransmitter dengesizlikleri ve endokrin sistem işlev bozukluklarının rol oynadığı biyolojik temelli depresyon vakalarını tanımlamak için işlevsel bir terimdir. Hastalık tablosu genellikle belirgin bir nedensizlikle başlar; anhedoni, motorsal yavaşlama veya ajitasyon gibi somatik ve vejetatif belirtiler ön plandadır.
Etimoloji
Latince 'indogēnus' (içeriden doğan, iç kaynaklı) sözcüğünden türetilmiştir; Grekçe 'endon' (iç, içte) ve 'genesis' (oluşum, doğuş) köklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Reaktif depresyon (çevresel stresörlere bağlı gelişir) ve distimi (daha hafif seyirli, kronik depresyon). Aralarındaki temel fark, endojen depresyonda dışsal bir tetikleyicinin bulunmayışı ve biyolojik/genetik determinizmin ağırlığıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Reaktif Depresyon
Depressive Reaction
Belirli bir dışsal stresör veya travmatik yaşam olayına doğrudan yanıt olarak ortaya çıkan klinik düzeyde depresif duygu durum tablosu.
Anhedoni
Anhedonia
Normal koşullarda bireye zevk vermesi beklenen deneyimlerden ve etkinliklerden keyif alamama, haz duyma kapasitesinin yitimi.