Enformasyonel Kaskat
İnformational Cascade
Tanım
Bireylerin kendi özel bilgilerini yok sayarak, başkalarının daha üstün bilgiye sahip olduğu varsayımıyla onların eylemlerini taklit etmesi ve bunun sonucunda toplumsal davranış tekdüzeliğinin doğması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yatırımcıların finansal piyasalarda hangi hisse senedini alacaklarını bilmedikleri bir senaryoda, ilk birkaç yatırımcının popüler bir teknoloji hissesini satın aldığını gören sonraki yatırımcılar, kendi analitik verilerinin aksine 'bu kişilerin bir bildiği vardır' varsayımıyla aynı hisse senedine yönelir; bu zincirleme reaksiyon kısa sürede tüm piyasayı kapsayan rasyonel dışı bir alım kaskatına dönüşür.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve karar teorisi bağlamında enformasyonel kaskat, bireysel rasyonelliğin kolektif düzeyde irrasyonaliteye dönüştüğü kritik bir eşik mekanizmasıdır. Karar verici, kendi elindeki verilerin güvenilirliğini, kendisinden önce hareket edenlerin gözlemlenen davranışları lehine askıya alır. Bu durum, sosyal öğrenmenin asimetrik işlemesinden kaynaklanır; bireyler başkalarının eylemlerini gözlemler ancak eylemlerin temelindeki özel bilgiyi doğrudan göremezler. Sonuçta, ilk aktörlerin yaptığı küçük hatalar bile zamanla kartopu etkisi yaratarak tüm grubun yanlış bir konsensüse varmasına yol açabilir. Finansal piyasalardaki spekülatif balonlar, banka panikleri ve viral sosyal eğilimler bu mekanizmanın en net ampirik göstergeleridir.
Etimoloji
Latince 'informare' (şekillendirmek, bilgi vermek) kökünden türetilen 'information' ile İtalyanca 'cascata' (şelale, ardışık düşüş) sözcüklerinin birleşiminden oluşan bileşik terim.
Karıştırmayın
Sürü Psikolojisi (Herd Mentality) ile sıklıkla karıştırılır; sürü psikolojisi temel olarak duygusal ve dürtüsel bir uyum sağlama iken, enformasyonel kaskat rasyonel bilgi eksikliğini rasyonel olmayan bir veri çıkarma süreciyle telafi etme çabasıdır.