Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Eşdeğerlik Sınıfı

Equivalence Class

Tanım

Koşullu ayrımcılık bağlamında refleksiflik, simetri ve geçişlilik özellikleri sergileyen ve birbirlerinin yerini alabilen uyarıcı grubu.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir çocuğa madeni 1 TL görseli (A) gösterildiğinde 'bir lira' sözcüğünü (B) söylemesi öğretilir, ardından 'bir lira' sözcüğü (B) duyulduğunda 1 TL'lik bozuk parayı (C) seçmesi öğretilirse, çocuk hiçbir doğrudan eğitim almadan 1 TL görselini (A) gördüğünüzde doğrudan bozuk parayı (C) seçebilir ve madeni paranın yazılı sembolüyle nesneyi eşitleyebilir.

Derin Analiz

Bilişsel bilimler ve İlişkisel Çerçeve Kuramı (RFT) bağlamında eşdeğerlik sınıfı, doğrudan öğretilmeksizin ortaya çıkan uyarıcı-uyarıcı ilişkilerini tanımlar. Birey A'nın B ile, B'nin C ile ilişkisini öğrendiğinde, A ile C arasında kendiliğinden bir bağ kurması ve tüm bu uyarıcıların işlevsel olarak birbirinin yerini alabilmesi nörobilişsel ağların esnekliğini gösterir. Bu süreç, dilin ve sembolik düşüncenin temel yapı taşını oluşturur.

Etimoloji

Latince 'aequus' (eşit) + 'valere' (değerinde olmak) kelimelerinin birleşiminden türetilen 'aequipollentia' kavramı üzerinden modern mantık ve davranış analizine geçmiştir.

Karıştırmayın

Klasik uyarıcı genellemesi (stimulus generalization) ile sıkça karıştırılır; genelleme fiziksel benzerliğe dayalıdır, eşdeğerlik sınıfı ise keyfi ve öğrenilmiş sosyal/bilişsel bağlara dayanır.