Eşzamanlı Edimsizler
Concurrent Operants
Tanım
Aynı anda mevcut olan ve organizmanın eşzamanlı veya ardışık olarak seçebileceği iki ya da daha fazla edimsiz tepki türü.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir güvercinin önünde bağımsız iki farklı gaga atma (pecking) tuşu bulunur. Sol tuşa basıldığında değişken aralıklı (VI) tarifeyle her üç dakikada bir, sağ tuşa basıldığında ise aynı tarifeyle her bir dakikada bir yiyecek pekiştireci verilmektedir. Güvercinin bu iki tuş arasında zamanı ve tepkileri paylaştırma oranı, eşzamanlı edimsizler analizinin somut bir örneğidir.
Derin Analiz
Deneysel analiz ve davranış bilimlerinde, eşzamanlı edimsizler, organizmanın iki veya daha fazla pekiştirme tarifesiyle aynı anda karşı karşıya kaldığı durumlardaki seçim davranışını incelemek için temel bir paradigma sunar. Bu düzenek, Richard Herrnstein tarafından formüle edilen Eşitlik Yasası'nın (Matching Law) test edilmesinde kritik rol oynamaktadır. Yasa, belirli bir alternatife harcanan çabanın veya gösterilen tepkinin oranının, o alternatife sağlanan pekiştirmenin göreceli oranıyla doğru orantılı olduğunu ortaya koyar. Nörobiyolojik düzeyde bu süreç, striatal dopaminerjik yolların maliyet-fayda analizi ve ödül beklentisi hesaplamalarıyla doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
İngilizce 'concurrent' (Latince 'concurrere': birlikte koşmak, çakışmak) ve 'operant' (Latince 'operari': çalışmak, eylemde bulunmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ardışık edimsizler (chained operants) ile sıklıkla karıştırılır; ancak ardışık edimsizlerde tepkiler sırayla ve belirli bir hiyerarşide gerçekleşirken, eşzamanlı edimsizlerde alternatifler tamamen aynı anda erişilebilir durumdadır.
Keşfetmeye Devam Edin
Miller-mowrer Gidip Gelme Kutusu
Miller-mowrer Gidip Gelme Kutusu
Miller–mowrer Shuttle Box
Hayvanlarda kaçma ve kaçınma öğrenmesini deneysel olarak incelemek için tasarlanmış, iki bölmeli ve ızgara tabanlı zemin elektriklendirme mekanizmasına sahip klasik bir davranışçı laboratuvar düzeneğidir.
İncele
Yüzdesel Pekiştirme
Yüzdesel Pekiştirme
Percentage Reinforcement
Edimsel koşullamada, planlanan pekiştireçlerin belirlenen sabit bir yüzde oranında atlandığı veya verilmediği bir prosedür.
İncele
Kaçınma Öğrenmesi
Kaçınma Öğrenmesi
Avoidance Learning
Organizmanın, olumsuz veya cezalandırıcı bir uyarıcıyla karşılaşmamak için belirli bir davranışı icra etmeyi öğrendiği operant koşullanma sürecidir.
İncele
Ayırt Edici Uyarıcı
Ayırt Edici Uyarıcı
Discriminative Stimulus
Edimsel koşullamada, belirli bir tepkinin geçmişte o uyarıcının varlığında pekiştirilmesi nedeniyle, gelecekte aynı tepkinin ortaya çıkma olasılığını artıran ipucu işlevindeki uyarıcı.
İncele