Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Miller-mowrer Gidip Gelme Kutusu

Miller–mowrer Shuttle Box

Tanım

Hayvanlarda kaçma ve kaçınma öğrenmesini deneysel olarak incelemek için tasarlanmış, iki bölmeli ve ızgara tabanlı zemin elektriklendirme mekanizmasına sahip klasik bir davranışçı laboratuvar düzeneğidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında bir rat, Miller-Mowrer kutusunun sol tarafına yerleştirilir. Işık veya sesli bir uyarıcının ardından (örneğin 5 saniye sonra) ızgara tabandan hafif bir elektrik akımı verilir. Rat, karşı bölgeye zıplayarak şoktan kaçarsa bu bir 'kaçınma' (avoidance) davranışı olarak kaydedilir; şok başladıktan sonra karşıya geçerse bu 'kaçma' (escape) tepkisidir. Zamanla rat, uyarıcıyı algılar algılamaz şok gelmeden önce karşı tarafa geçmeyi öğrenir.

Derin Analiz

Deneysel psikoloji ve davranışçı öğrenme teorilerinde çığır açan bu aparat, iki katı (aversif) uyaran ile klasik ve edimsel koşullanmanın kesişim kümesini inceler. Düzeneğin ortasında giyotin tipi bir kapı bulunur ve zemin bağımsız olarak elektriklendirilebilir. Hayvan (genellikle kemirgenler), ikaz sinyali (uyarıcı) ile verilen elektrik şokundan kurtulmak veya şoku tamamen engellemek için kutunun karşı tarafına geçmek ('shuttle' yapmak) zorundadır. Neal Miller ve O. Hobart Mowrer'ın iki süreçli öğrenme teorisinin (Two-Factor Theory of Avoidance) ampirik temelini oluşturur. İlk aşamada klasik koşullanmayla korku tepkisi edinilirken, ikinci aşamada edimsel koşullanma yoluyla bu korkudan kaçınma davranışı pekiştirilir.

Etimoloji

Neal E. Miller ve O. Hobart Mowrer soyadlarından (özel isim) türetilmiştir; İngilizce 'shuttle' (gidip gelmek, mekik dokumak) ve 'box' (kutu, hazne) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Skinner Kutusu (Skinner Box) ile sıklıkla karıştırılır. Skinner kutusu daha çok operant edimsel pekiştirme (örn. kaldıraç basma, yiyecek ödülü) üzerine odaklanırken, shuttle box iki bölgeli yapısı ve aversif (cezalandırıcı/kaçındırıcı) uyaranlardan kaçış dinamiği ile ayrışır.