Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ev Temelli Pekiştirme

Home-based Reinforcement

Tanım

Öğretmenin öğrencinin sınıf içi davranışları veya akademik performansı hakkında ebeveynlere geri bildirimde bulunması ve ebeveynlerin bu doğrultuda ev ortamında ödül ve yaptırımlar uygulaması yöntemi.

Örnek Vaka / Uygulama

Onuncu sınıf öğrencisi Mert, ders sırasında sık sık izinsiz konuşmakta ve ödevlerini aksatmaktadır. Okul psikolojik danışmanı rehberliğinde öğretmenleri, Mert'in günlük davranışlarını özetleyen kısa bir kontrol listesi hazırlar. Mert bu listeyi her gün eve götürür. Annesi, listenin sonuçlarına göre eğer gün olumlu geçdiyse hafta sonu bilgisayar oyun süresini uzatır, olumsuz geçtiğinde ise ayrıcalıklarını kısıtlar. Birkaç hafta içinde Mert'in ders içi uyumunda belirgin bir artış gözlenir.

Derin Analiz

Ev temelli pekiştirme, okul ve ev sistemleri arasında köprü kurarak davranış değiştirme ilkelerini ekolojik bir geçerlilikle uygulayan davranışçı bir müdahale stratejisidir. Operant koşullanma ilkelerine dayanır; öğretmen uyaranı (gözlem ve not) sağlar, ebeveyn ise bu uyarıcıya karşılık gelen pekiştireçleri veya cezalandırıcıları devreye sokar. Bu mekanizma, öğrencinin akademik ve sosyal davranışlarındaki tutarlılığı artırırken, iki ana sosyal çevre (okul-aile) arasındaki iletişimi güçlendirerek dolaylı olarak öz-dügüleme becerilerini ve pekiştirecin geciktirilmiş değerine verilen tepkiyi optimize eder.

Etimoloji

İngilizce 'home' (ev) ve 'based' (temelli) sözcükleri ile Latince 're-' (yeniden) ve 'fortiare' (güçlendirmek) kökünden türetilen 'reinforcement' (pekiştirme) kavramının birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Okul temelli müdahaleler ve klasik pekiştirme tarifeleri; temel fark, ev temelli pekiştirmenin uyaran kontrolü ve pekiştireç sunumunu ev ortamına ve ebeveyn otoritesine devretmesidir.