Fark Hipotezi
Difference Hypothesis
Tanım
Gruplar veya bireyler arasındaki gelişimsel, işlevsel ya da davranışsal ayrışmaları yapısal veya niteliksel bir eksiklik olarak değil, özgün bir varyasyon olarak ele alan açıklama modelidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin sosyal iletişim biçimlerinin incelenmesinde, bu durumu bir 'sosyal beceri eksikliği' (defekt teorisi) olarak görmek yerine, nörotipsel insanlardan 'farklı' bir sosyal bilgi işleme ve iletişim protokolüne sahip olduklarını öne sürmek (fark hipotezi) klinik değerlendirme yaklaşımını kökten değiştirir.
Derin Analiz
Gelişim psikolojisi ve özel eğitim literatüründe 'defekt teorisi' (defect theory) ile diyalektik bir karşıtlık içinde konumlanır. Defekt teorisi, gelişimsel gecikmeleri veya nörotipsel olmayan durumları bir 'yetersizlik' veya 'patoloji' olarak kodlarken, fark hipotezi bu durumların farklı bir gelişim yörüngesini veya bilişsel organizasyon biçimini temsil ettiğini öne sürer. Bilişsel ve nöropsikolojik bağlamda, bilgi işleme süreçlerindeki varyasyonların niteliksel bir eksiklikten ziyade, farklı çevresel ve adaptif baskılara karşı gelişmiş alternatif stratejiler olabileceğini savunur.
Etimoloji
Latince 'differentia' (ayırt etme, ayrılık) ve Yunanca 'hypothesis' (dayanak, varsayım) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Defekt teorisi (her iki yaklaşım da gelişimsel sapmaları açıklamaya çalışır ancak defekt teorisi patolojik bir eksiklik varsayarken, fark hipotezi nörodiverjan bir varyasyon olduğunu savunur).