Fark Puanı
Difference Score
Tanım
Aynı bireyin aynı nitelik veya özelliğe ilişkin farklı zaman dilimlerindeki ölçümleri arasındaki değişimi veya uyumsuzluğu gösteren sayısal indeks.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikolojide yaygın olarak kullanılan Beck Depresyon Envanteri'nin bilişsel terapi seansları başlamadan önceki skoru ile 12. seans sonrasındaki skoru arasındaki matematiksel çıkarım, hastanın tedaviye verdiği yanıtın fark puanını verir.
Derin Analiz
Psikometri ve nicel araştırma yöntemlerinde, fark puanı (D sembolüyle gösterilir) boylamsal tasarımların ve müdahale etkinliklerinin değerlendirilmesinde temel bir istatistiksel türevdir. Temel mantığı, zaman 1 ($T_1$) ölçümünün zaman 2 ($T_2$) ölçümünden çıkarılmasına ($D = T_2 - T_1$) dayanır. Ancak klasik test teorisinde fark puanları, ölçüm hatasının bileşik etkisi nedeniyle sıklıkla düşük güvenirlik katsayılarına sahip olur; çünkü iki ölçümün hataları toplanarak toplam varyansa yansır. Bu durum, istatistiksel analizlerde güvenirlik ikilemi yaratır ve modern alternatif olarak latent change score (gizli değişim skoru) modellerinin veya kovaryans analizi (ANCOVA) yaklaşımının tercih edilmesini tetikler.
Etimoloji
İngilizce 'difference' (fark, Latinet 'differentia' [ayırma, ayrılma] kökünden) ve 'score' (puan, Eski Norsça 'skor' [çentik, hesap çizgisi] kelimesinden) terimlerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Değişim puanı (change score) ve kazanç puanı (gain score) ile eş anlamlıdır; ancak ham puan farkı ile standartlaştırılmış etki büyüklükleri (Cohen's d gibi) sıklıkla karıştırılır.