Fikirler Çağrışımı
Association Of İdeas
Tanım
Basit algı ve düşüncelerin, deneyimler yoluyla birleşerek daha karmaşık ve soyut zihinsel bütünlükler oluşturması süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir bireyin dört ayak, tüylü kürk, miyavlama sesi ve belirli bir boyuttaki duyusal girdileri ayrı ayrı algılamak yerine, bu unsurları zihninde 'kedi' bileşik kavramı altında birleştirmesi fikirler çağrışımıyla gerçekleşir. Aynı mekanizma 'özgürlük' veya 'adalet' gibi soyut kavramların anlamlandırılmasında da işlev görür.
Derin Analiz
Fikirler çağrışımı, Britanya ampirist felsefe geleneğinden (John Locke, David Hume) günümüz bilişsel psikoloji ve öğrenme teorilerine uzanan tarihsel bir eksende zihinsel mekanizmaların temelini oluşturur. Zihnin boş bir levha (tabula rasa) olarak dünyaya geldiği ve dış dünyadan gelen duyusal verilerin (benzerlik, bitişiklik ve zıtlık ilkeleriyle) birbirine bağlanarak karmaşık kavramları meydana getirdiği varsayılır. Davranışçılıkta uyarıcı-tepki (U-T) bağlarının kurulmasının temel altyapısı olarak değerlendirilirken, bilişsel bilimlerde ise anlamsal ağlar ve belleğin organizasyonu bağlamında ele alınmaktadır.
Etimoloji
Latince 'ad-' (yönelme, -e doğru) + 'sociare' (birleştirmek, ortak kılmak) fiilinden türetilen 'associatio' kavramı ile Grekçe 'idea' (görünüm, biçim, zihinsel form) kelimesinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Serbest çağrışım (free association) ile karıştırılabilir; serbest çağrışım psikanalitik bir tekniktir ve sansür olmaksızın akla gelenlerin söylenmesini ifade ederken, fikirler çağrışımı bilişsel ve felsefi bir zihinsel birleştirme sürecidir.