Freudyen Kişilik Kuramı
Freudian Theory Of Personality
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkinlik ilişkilerinde sürekli olarak partnerini kontrol etme, aşırı titizlik ve inatçılık sergileyen bir danışanın, anal dönemde tuvalet eğitimi sırasında ebeveynlerinin katı ve cezalandırıcı tutumlarıyla karşılaşmış olabileceği ve bu dönemde 'anal-retantif' (saplantılı) bir kişilik yapısı geliştirdiği gözlemlenir.
Derin Analiz
Freudyen kişilik kuramı, insan davranışının temeline bilinçdışı motivasyonları, içsel dürtüleri ve çatışmaları koyar. Yapısal model (id, ego ve süperego) ile topografik model (bilinç, önbilinç, bilinçdışı) ekseninde şekillenir. Psikoseksüel gelişim basamakları (oral, anal, fallik, latent, genital) boyunca libidinal enerjinin (eros ve thanatos çatışmasında yaşam enerjisinin) farklı erojen bölgelere yatırım yapması bireyin karakterolojisini belirler. Erken dönem travmaları veya aşırı doyum/doyumsuzluk, ilgili evrede fiksasyona yol açarak yetişkinlikteki nevrotik örüntüleri ve savunma mekanizmalarını tetikler. Nörobiyolojik ve bilişsel bilimler açısından ampirik olarak doğrulanması zor olsa da, klinik psikolojide dinamik yönelimli terapilerin ve derinlemesine vaka formülasyonunun teorik zeminini oluşturur.
Etimoloji
Almanca 'Psychoanalyse' (Sigmund Freud'un türettiği terim) ve Latince 'persona' (maske, oyuncu rolü) sözcüklerinin modern psikodinamik literatürdeki birleşimi.
Karıştırmayın
Carl Jung'un analitik psikolojisi (kolektif bilinçdışı ve arketipler vurgulanır; Freud'unki ise bireysel libido ve psikoseksüel evrelere odaklanır) ve Alfred Adler'in bireysel psikolojisi (sosyal ilgi ve güç istenci temel alınır).