Gecikmeli Örnek Eşleme
Delayed Matching To Sample (DMTS)
Tanım
Katılımcının, kısa bir süre önce gösterilen örnek uyaranı, araya giren değişen süreli bir gecikmenin ardından gelen seçenekler arasından doğru hatırlayıp eşleştirmesini gerektiren standart bilişsel paradigma.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir rhesus maymununa dokunmatik ekranda mavi bir kare gösterilir (örnek fazı). Ekran karartılır ve 10 saniyelik bir gecikme aracı konur. Süre sonunda ekranda biri mavi kare, diğeri kırmızı daire olmak üzere iki seçenek belirir. Maymun mavi kareye dokunduğunda yiyecek pekiştireci alır.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve nörodavranışsal araştırmalarda çalışma belleği (working memory), kısa süreli bellek ve örgütsel dikkat süreçlerini ölçmek için kullanılan temel bir deney düzenidir. Denek önce bir 'örnek' (sample) uyaranla karşılaşır. Bu uyaran ortadan kalktıktan sonra sisteme bir gecikme (delay interval) eklenir. Gecikme süresi uzadıkça görevin zorluk derecesi eksponansiyel olarak artar; çünkü bu durum hipokampal ve prefrontal kortikal devreler üzerindeki bellek yükünü doğrudan yükseltir. Test aşamasında ise örnek uyaranın yanı sıra çeldiriciler (distractors) sunulur ve denekten orijinal uyaranı seçmesi istenir. Doğru yanıt genellikle bir pekiştireçle (reinforcement) ödüllendirilir. Çeşitlenmiş bir formu olan 'gecikmesiz örnek eşleme' (zero-delay) duyusal kayıt ve anlık tanıma süreçlerini incelerken, 'gecikmesiz olmayan örnek eşleme' (DNMTS) ise yenilik arayışı ve inhibisyon kontrol mekanizmalarını değerlendirmede kullanılır.
Etimoloji
İngilizce 'delay' (geciktirmek, ertelemek), 'match' (eşleştirmek, uydurmak) ve 'sample' (örnek, numune) kelimelerinin birleşiminden oluşan davranışçı terminoloji.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Çalışma Belleği
Çalışma Belleği
Working Memory
Bilgiyi zihinde geçici olarak tutma ve karmaşık bilişsel görevleri yerine getirmek için bu bilgi üzerinde işlem yapma kapasitesi sunan sınırlı kapasiteli bilişsel sistem.
İncele
Prefrontal Korteks
Prefrontal Korteks
Prefrontal Cortex
Serebral korteksin en ön kısmında yer alan ve dikkat, planlama, çalışma belleği ile yönetici işlevlerin yürütülmesinden sorumlu gelişmiş assosiasyon alanıdır.
İncele