Gecikmiş Ödül Erteleme
Delay Of Gratification
Tanım
Gelecekte elde edilecek daha büyük veya daha değerli bir ödüle ulaşmak amacıyla, anlık ve küçük bir ödülden bilinçli olarak vazgeçme kapasitesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Doktora tezini tamamlamak için hafta sonu arkadaşlarıyla dışarıda eğlenmekten (anlık ödül) vazgeçip kütüphanede makale okumayı (gelecekteki büyük ödül) tercih eden bir araştırmacının davranışı gecikmiş ödül ertelemedir.
Derin Analiz
Bilişsel kontrolün ve yürütücü işlevlerin en temel bileşenlerinden biridir. Nörobiyolojik düzeyde, bu süreç prefrontal korteksin (özellikle dorsolateral ve ventromedial alanlar) üst düzey planlama ve dürtü inhibisyonu işlevleri ile limbik sistemin (özellikle anlık haz arayışını tetikleyen nükleus accumbens ve amigdala) arasındaki dinamik dengeye dayanır. Walter Mischel'in klasik Marshmallow Deneyleri ile ampirik temelleri atılan bu kavram, bireyin uzun vadeli hedeflerine ulaşmasında, akademik başarıda, madde bağımlılığından kaçınmada ve duygusal düzenlemede kilit bir psikolojik dayanıklılık göstergesidir.
Etimoloji
Latince 'delatare' (geciktirmek, ertelemek) ile 'gratificari' (hoşnut etmek, ödüllendirmek) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Anhedoni (haz al(a)mama durumu) ile sıklıkla karıştırılır; ancak gecikmiş ödül erteleme patolojik bir haz yoksunluğu değil, daha büyük bir kazanç için hazzın stratejik ve iradi olarak ertelenmesidir.