Gelişimsel Dil Bozukluğu
Developmental Language Disorder
Tanım
Çocukluk çağında başlayan ve okul yıllarında de devam eden, herhangi bir nörolojik, işitsel veya zihinsel engelle açıklanamayan kalıcı dil edinimi ve kullanım güçlüğüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Yedi yaşındaki Mert, cümle kurarken fiil çekimlerinde ('geldi' yerine 'gel') sürekli hatalar yapmakta, karmaşık yönergeleri anlamakta güçlük çekmekte ve akranlarıyla oyun oynarken duygu veya düşüncelerini ifade edemediği için öfke nöbetleri geçirmektedir. Yapılan işitme, zeka ve otizm taramaları tamamen normal sonuç vermesine rağmen, fonolojik bellek testlerinde yaş ortalamasının 2 standart sapma altında puan alması GDB tanısını doğrulamıştır.
Derin Analiz
Gelişimsel Dil Bozukluğu (GDB), bireyin fonolojik, morfolojik, sözdizimsel veya pragmatik dil bileşenlerinde yaşıtlarına göre belirgin bir gerilik göstermesiyle karakterizedir. Nörogörüntüleme çalışmaları, bu duruma sıklıkla sol hemisferdeki dil ağaklarında (Broca ve Wernicke alanları arası bağlantılar) ve beyaz madde yollarında mikro yapısal atipikliklerin eşlik ettiğini düşündürmektedir. Ancak etiyolojide tek bir genetik veya biyomedikal faktörden söz etmek imkansızdır; çok genli kalıtımsal geçiş modelleri ve çevresel dil girdisinin niteliği dinamik bir etkileşim içindedir. DSM-5 sınıflandırmasında Nörogelişimsel Bozukluklar çatısı altında 'Dil Bozukluğu' (Language Disorder) tanımıyla karşılık bulur ve bireyin akademik başarısını ile sosyo-duygusal işlevselliğini doğrudan etkiler.
Etimoloji
İngilizce 'developmental' (gelişimsel, Latince 'dis-' [ayrılma/olumsuzluk] + 'volvere' [açılmak/sarmak]) + 'language' (dil, Latince 'lingua') + 'disorder' (bozukluk, Eski Fransızca 'desordrer' [düzeni bozmak]) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Özgül Öğrenme Güçlüğü (okuma ve yazma gibi akademik becerilerin kazanımındaki spesifik bozuklukları kapsar, GDB ise doğrudan dil sisteminin yapısını ve kullanımını etkiler), Otizm Spektrum Bozukluğu (sosyal etkileşimde ve iletişimde nitel bozukluklar ile sınırlı/tekrarlayıcı davranışlar barındırır, GDB'de otistik tipte sosyal-pragmatik eksiklikler veya atipik hareket kalıpları görülmez).