Genç-yaşlı
Young-old
Tanım
Gelişim psikolojisinde, genellikle 65 ila 74 yaşları arasındaki bireyleri tanımlamakta kullanılan, fiziksel ve bilişsel işlevselliğin çoğunlukla korunduğu erken yaşlılık evresi.
Örnek Vaka / Uygulama
68 yaşında emekli bir matematik öğretmeni olan Ahmet Bey, haftada üç gün tenis oynamakta, torunlarının bakımına destek olmakta ve yeni bir yabancı dil öğrenmektedir. Klinik değerlendirmede, yürütücü işlevleri ve bellek performansının kronolojik yaşına kıyasla oldukça dirençli olduğu gözlenmiştir. Bu vaka, 'genç-yaşlı' popülasyonun tipik aktif ve işlevsel profilini yansıtır.
Derin Analiz
Yaşlılık dönemi homojen bir yapı arz etmez; gerontoloji ve yaşam boyu gelişim psikolojisi bu evreyi alt bölümlere ayırır. 'Genç-yaşlı' (young-old) kategorisi, genellikle emeklilik geçişini, kronik hastalıkların henüz yıkıcı düzeyde olmadığı, bireysel özerkliğin ve aktif yaşamın büyük ölçüde sürdürüldüğü bir dönemi temsil eder. Bu kavram, demografik ve klinik çalışmalarda 75-84 arası 'orta-yaşlı' (old-old) ve 85 üstü 'ileri-yaşlı' (oldest-old) gruplarından ayırt edici bir parametre olarak işlev görür. Nörobiyolojik ve fizyolojik düzeyde, bu gruptaki bireylerde yaşa bağlı nöronal kayıp ve kognitif yavaşlama minimal düzeyde seyreder; bu da bilişsel rezervin aktif kullanımına olanak tanır.
Etimoloji
İngilizce 'young' (genç, Eski İngilizce 'geong') ve 'old' (yaşlı, Eski İngilizce 'eald') kelimelerinin birleşiminden oluşan, gelişim psikolojisinde yaşlılık dönemini alt kategorilere ayırmak için türetilmiş bileşik sıfat.
Karıştırmayın
Old-old (orta-yaşlı/ileri yaşlı) ve oldest-old (en yaşlı) kavramlarıyla karıştırılır. Temel fark, genç-yaşlı grubunda bağımsız yaşam becerileri ve adaptif kapasitenin, diğer gruplara kıyasla çok daha yüksek olmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Gerontoloji
Gerontoloji
Gerontology
İleri yetişkinlik dönemini ve yaşlanma sürecini biyolojik, psikolojik ve sosyolojik boyutlarıyla ele alan interdisipliner bilim dalıdır.
İncele