Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Grup Etkisi

Group Effect

Tanım

Bir araştırmaya katılan bireyin dahil olduğu grubun dinamikleri veya özelliklerinden kaynaklanan özgül araştırma bulgusudur.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni bir okuma becerisi müdahale programını test eden bir araştırmada, A sınıfındaki öğrencilerin tamamının programdan B sınıfındaki öğrencilere kıyasla belirgin şekilde daha yüksek performans göstermesi, bireysel zeka puanlarından bağımsız olarak sınıf dinamiklerini veya öğretmen etkisini içeren bir 'grup etkisi' olarak karşımıza çıkar.

Derin Analiz

Deneysel ve gözlemsel araştırmalarda, varyansın bireyler arası farklılıklardan değil, katılımcıların ait oldukları gruplardan (klinik müdahale grupları, yaş kümeleri, sınıflar veya kohortlar) kaynaklanan varyasyonunu ifade eder. İstatistiksel analizlerde, grup içi korelasyonun ve ortak çevresel ya da zamansal maruziyetlerin bağımlı değişken üzerindeki sistematik yansıması olarak ele alınır. Özellikle boylamsal çalışmalar ve müdahale araştırmalarında, grup üyelerinin birbirleriyle etkileşimi veya ortak özellikleri sonucunda bireysel tepkilerin homojenleşmesi ya da sapma göstermesi metodolojik bir artefakt veya gerçek bir etki olarak ortaya çıkabilir.

Etimoloji

İngilizce 'group' (küme, öbek, Fransızca 'groupe' kelimesinden) ve 'effect' (latince 'efficere' [gerçekleştirmek, meydana getirmek] kökünden türetilmiş sonuç/etki) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Ana kütle etkisi (main effect) ve kohort etkisi (cohort effect) ile sıkça karıştırılır. Ana kütle etkisi bağımsız değişkenin tek başına genel etkisini incelerken, grup etkisi doğrudan üyeliğin getirdiği ortak varyansı hedefler.