Hayvan Araştırmaları Etiği
Ethics Of Animal Research
Tanım
İnsan dışı canlıların deneysel amaçlarla manipüle edilmesi, hapsedilmesi ve bilimsel araştırmalarda kullanılmasının doğurduğu karmaşık ahlaki ve hukuki meseleler bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir antidepresan molekülünün nörobiyolojik etkilerini test etmek isteyen bir laboratuvarın, deney öncesinde Kurumsal Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu'na (IACUC) başvurarak alternatif in-vitro yöntemlerin yetersizliğini kanıtlaması ve kemirgenlerin barınma koşullarını uluslararası standartlarda tutarak stres faktörlerini minimuma indirmesi.
Derin Analiz
Hayvan araştırmaları etiği; faydacılık (utilitarianism) ve hak temelli deontolojik yaklaşımlar arasında sıkışan metodolojik bir gerilim alanıdır. Bir yanda bilimsel ilerleme ve klinik tedavi geliştirme zorunluluğu, diğer yanda ise duyarlı (sentient) varlıkların acı çekme kapasitesi ve ahlaki statüsü yer alır. Bu bağlamda, Russell ve Burch'ün 1959 yılında formüle ettiği 'Üç R' kuralı (Replacement [Yerine Koyma], Reduction [Azaltma], Refinement [İyileştirme]) modern deneysel protokollerin temel metodolojik omurgasını oluşturur. Araştırma etiği kurulları, zarar-yarar analizini titizlikle denetlemekle yükümlüdür.
Etimoloji
Eski Yunanca 'ethos' [töre, karakter, alışkanlık] ve Latince 'animalis' [canlı, nefes alan] ile 're-search' [yeniden aramak, incelemek] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Hayvan refahı (animal welfare) kavramı daha çok bakım ve barınma koşullarıyla ilgilenirken, hayvan hakları (animal rights) hayvanların kullanımını tamamen reddeden radikal bir felsefi görüştür; araştırma etiği ise bu iki uç arasında pratik düzenlemeler arar.