Hayvan Refahı
Animal Welfare
Tanım
Hayvanların fiziksel, psikolojik ve duyusal açıdan sağlıklı, dengeli ve huzurlu bir yaşam sürmelerini temin etmeyi ve bu doğrultuda acı, stres ile mahrumiyet yaşamasını en aza indirmeyi amaçlayan etik ve bilimsel yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Endüstriyel bir çiftlikte veya laboratuvar ortamında barındırılan memelilerin stereotipik kafes içi dönme veya tüy yontma gibi davranışlarının gözlemlenmesi, ortamın zenginleştirilmesi (environmental enrichment) yoluyla stres faktörlerinin azaltılması ve bu müdahalelerin plazma kortikosteron seviyelerindeki düşüşle doğrulanması.
Derin Analiz
Hayvan refahı; uygulamalı etoloji, fizyoloji, zooloji ve etik felsefesinin kesişim kümesinde yer alan multidisipliner bir konudur. Kavramın temeli, duyarlı canlıların (sentient beings) acı çekme kapasitesine sahip olduğu gerçeğine dayanır. Bilimsel literatürde refah düzeyi; stres hormonları (kortizol/kortikosteroid düzeyleri), immünolojik yanıtlar, stereotipik (tekrarlayıcı anormal) davranışlar, üreme başarıları ve yaşam süreleri gibi somut fizyolojik ve davranışsal parametreler üzerinden nicel olarak ölçülür. Beş Özgürlük (Five Freedoms) ilkesi -açlık ve susuzluktan, rahatsızlıktan, acı, yaralanma ve hastalıktan, korku ve sıkıntıdan arınmışlık, doğal davranışları sergileme özgürlüğü- bu alanın metodolojik temelini oluşturur.
Etimoloji
İngilizce 'animal' (Latince *animalis* - nefes alan, canlı, *anima* [ruh/nefes] kökünden) ve 'welfare' (Orta İngilizce *wel *[iyi] + *faren* [gitmek, başarılı olmak] kelimelerinin birleşiminden oluşan iyi olma hali) sözcüklerinin birleşimidir.
Karıştırmayın
Hayvan Hakları (Animal rights - hayvanların mülk olmadığını ve insan kullanımından tamamen muaf tutulması gerektiğini savunan yasal ve felsefi felsefe) ile sıklıkla karıştırılır. Hayvan refahı, hayvanların kullanımını reddetmez ancak kullanım koşullarının etik ve insani standartlara bağlanmasını hedefler.