Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hematofobi

Hematophobia

Tanım

Kan görmeye karşı gelişen aşırı, mantıksız ve sürekli korku ile karakterize spesifik fobi türüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Yirmi üç yaşındaki bir üniversite öğrencisi, rutin kan tahlili yaptırmak üzere laboratuvara girdiğinde iğneyi gördüğü an şiddetli bir baş dönmesi yaşamış, ardından aniden bilincini kaybederek yere yığılmıştır. Bireyin bu korku nedeniyle yıllardır tıbbi kontrollerini ve diş hekimi randevularını ertelediği tespit edilmiştir.

Derin Analiz

Hematofobi, diğer spesifik fobilerden fizyolojik tepki kalıbı açısından belirgin şekilde ayrılır. Diğer fobiler tipik olarak sempatik sinir sisteminin aşırı uyarılmasıyla (taşikardi, hipertansiyon, kaçma tepkisi) kendini gösterirken, hematofobide sıklıkla çift fazlı bir vazovagal yanıt gözlemlenir. İlk anksiyete tepkisinin ardından hızla parasempatik sistem baskın çıkar; bu durum ani bir bradikardiye ve hipotansiyona yol açarak sıklıkla presenkop (bayılma hissi) veya senkop ile sonuçlanır. DSM-5 kriterlerine göre özgül fobi (kan-enjeksiyon-yaralanma tipi) altında sınıflandırılır ve bireyin işlevselliğini belirgin biçimde kısıtlar.

Etimoloji

Antik Yunanca 'haima' (haimat-, kan) ve 'phobos' (korku, dehşet) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Trypanophobia (iğne korkusu) ve Belenophobia (kesici alet korkusu) ile sıkça karıştırılır. Hematofobi doğrudan kanın kendisine odaklanırken, trypanophobia enjeksiyon prosedürlerine ve iğnelere karşı gelişen korkuyu ifade eder.