Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hep Ya Da Hiç Öğrenmesi

All-or-none Learning

Tanım

Herhangi bir öğrenme denemesinde, bilginin ya eksiksiz ve tam olarak kazanıldığını ya da hiç öğrenilmediğini savunan kuramsal model.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında bir güvercinin ekrandaki belirli bir geometrik şekle gürültülü bir uyarıcının ardından gagalaması gerektiği ayrım deneyi. Kuş, ilk denemelerde rastgele tepkiler verirken, kurama göre ani bir 'fark ediş' anında kuralı tamamen öğrenir ve sonraki tüm denemelerde hatasız performans sergiler.

Derin Analiz

Öğrenme psikolojisi tarihinde kademeli (incremental) öğrenme modellerinin karşısında konumlanan bu yaklaşım, özellikle William Estes'in uyarıcı örnekleme teorisi (stimulus sampling theory) ile matematiksel modellere dökülmüştür. Bilişsel ve davranışsal düzeyde, karmaşık bir becerinin veya eşleşmenin ara formlarının bulunmadığını, deneme-yanılma sürecinde zihinsel temsilin tek bir hamlede 'kavrama' (insight) veya eşik aşımıyla oturduğunu öne sürer. Nöral düzeyde ise bu durum, sinaptik plastisitede uzun süreli potansiyasyonun (LTP) belirli bir eşik değerini aştıktan sonra tam kapasiteyle aktive olmasıyla paralellik gösterir; ancak modern bilişsel bilimler karmaşık beceri ediniminde kademeli süreçlerin de ağırlıkta olduğunu kabul etmektedir.

Etimoloji

İngilizce 'all' (tümü, hepsi) + 'or' (veya) + 'none' (hiçbiri) sözcükleri ile Eski İngilizce 'leornian' (öğrenmek, bilgi edinmek) kökünün birleşiminden oluşan, kademeli olmayan bilişsel geçişi betimleyen davranışçı bir terimdir.

Karıştırmayın

Kademeli öğrenme (trial-by-trial incremental learning) ile karıştırılır; kademeli öğrenmede performans her denemede küçük artışlarla lineer veya eğrisel olarak yükselirken, hep ya da hiç öğrenmesinde başarı grafiği yatay seyreder ve ani bir sıçramayla maksimum düzeye ulaşır.