Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hidroksizin

Hydroxyzine

Tanım

Dipenilmetan sınıfına ait, sedatif ve antikolinerjik özellikler sergileyen birinci kuşak bir antihistaminik ajan.

Örnek Vaka / Uygulama

Yaygın anksiyete bozukluğu tanısı alan ve akut somatik belirtiler (çarpıntı, kas gerginliği) yaşayan bir hastaya, bağımlılık potansiyeli taşıyan benzodiazepinler yerine, anksiyolitik ve sedatif etkisinden yararlanmak amacıyla hidroksizin reçete edilmesi.

Derin Analiz

Hidroksizin, merkezi sinir sistemindeki H1 reseptörlerini bloke etmesinin yanı sıra periferik etkiler gösteren piperazin türevidir. Aynı zamanda zayıf bir serotonin (5-HT2) ve alfa-1 adrenerjik antagonist profilene sahiptir. Sedatif etkisi, retiküler aktive edici sistem üzerindeki baskılayıcı rolünden kaynaklanır. Klinik pratikte anksiyete bozukluklarının kısa süreli yönetiminde, preoperatif sedasyonda ve alerjik dermatit semptomlarının hafifletilmesinde tercih edilir. Antikolinerjik yükü nedeniyle yaşlı popülasyonda dikkatli kullanım gerektirir.

Etimoloji

Kimyasal türevine atıfta bulunan 'hidroksi-' öneki ve piperazin türevi bileşiklerin isimlendirme kökünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Benzodiazepinler ile sıkça karıştırılır; ancak hidroksizin bir antihistaminiktir ve kimyasal olarak GABAerjik reseptörleri doğrudan hedeflemez, bu nedenle suiistimal potansiyeli düşüktür.