Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hiperoreksi

Hyperorexia

Tanım

Patolojik düzeyde artmış iştah durumu olup, bireyin normal fizyolojik ihtiyaçların çok ötesinde sürekli bir yeme isteği ve açlık hissi yaşamasıyla karakterizedir.

Örnek Vaka / Uygulama

32 yaşındaki erkek hasta, ana öğünleri tükettikten hemen sonra bile doymak bilmeyen, yoğun bir fiziksel açlık ve gıda arayışı hissettiğini bildirerek kliniğe başvurmuştur. Yapılan tetkiklerde hastanın metabolik hızının aşırı yüksek olduğu ve tokluk sinyallerine rağmen beyin ödül devrelerinin gıda alımını durduramadığı tespit edilmiştir.

Derin Analiz

Hiperoreksi, hipotalamik regülasyon bozuklukları, endokrinopatiler (örneğin hipertiroidi veya insülinoma) ya da nöropsikiyatrik tablolarla ilişkilendirilen bir semptomdur. Biyolojik düzeyde, açlık ve tokluk döngüsünü düzenleyen ghrelin ve leptin peptitlerinin reseptör duyarsızlıkları veya merkezi sinir sistemindeki nükleer entegrasyon hataları bu patolojik iştah artışını tetikler. Klinik pratikte sıklıkla bulimia nervoza, Prader-Willi sendromu veya belirli antidepresan ve antipsikotik ilaçların yan etkileri bağlamında değerlendirilir. Tanısal süreçte, bu durumun primer bir yeme bozukluğunun mu, yoksa organik bir nöroendokrin patolojinin sekonder bir tezahürü olduğu dikkatle ayırt edilmelidir.

Etimoloji

Yunanca 'hyper-' (aşırı, üst düzey) ve 'orexis' (iştah, arzu) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Polyphagia (polifaji) ile sıkça karıştırılır; polifaji genellikle diyabet gibi metabolik hastalıklara bağlı aşırı yeme durumunu tanımlarken, hiperoreksi daha geniş bir iştah artışı spektrumunu kapsar ve psikiyatrik kökenleri de içerir.