Histriyonik Kişilik Bozukluğu
Histrionic Personality Disorder
Tanım
Erken yetişkinlikte başlayan, aşırı duygusallık, sürekli dikkat çekme arayışı ve teatral davranış kalıplarıyla karakterize Küme B kişilik bozukluğu.
Örnek Vaka / Uygulama
30 yaşında bir danışan, iş yerindeki bir toplantıda önerisinin doğrudan kabul edilmemesi üzerine ağlama krizine girmiş, odadan çıkarak dikkatleri üzerine toplamak amacıyla dramatik iddialarda bulunmuş ve sonrasında yöneticinin ilgisini hemen çekemediğinde yoğun öfke patlamaları yaşamıştır.
Derin Analiz
DSM-5 sınıflandırma sisteminde Küme B (dramatik, duygusal, düzensiz) kategorisinde yer alan bu bozukluk, bireyin içsel boşluğunu dışsal onay mekanizmalarıyla doldurma çabasını yansıtır. Nörobiyolojik ve gelişimsel etiyolojisi tam olarak netleşmemekle birlikte, erken dönem bağlanma örüntüleri, ebeveyn tutarsızlıkları ve ödül sistemindeki hiperaktivite üzerine temellendirilir. Klinik gözlemlerde bireylerin ilişkileri olduğundan çok daha yakın görme eğiliminde oldukları, telkine yatkınlık gösterdikleri ve duygusal ifadelerinde derinlikten ziyade yüzeysellik barındırdıkları saptanmıştır.
Etimoloji
Latince 'histrio' (oyuncu, aktör) kelimesinden türetilmiştir; tiyatral ve abartılı davranış biçimlerini ifade eder.
Karıştırmayın
Narsistik Kişilik Bozukluğu ile sıklıkla karıştırılır; narsistler üstünlük ve hayranlık odaklarındayken, histriyonikler onay ve ilgi görmek için her türlü rolü oynamaya ve kendilerini 'yardıma muhtaç' konumda göstermeye daha eğilimlidir.