İlişkisel Akıcılık
Associative Fluency
Tanım
Bir nesne, olay, sözcük veya kavramla karşılaşıldığında çok geniş bir yelpazede bağlantılar kurabilme bilişsel yeteneğidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir reklam yazarından 'zaman' kavramıyla ilgili tek bir kelimelik çağrışım yapması istendiğinde, sıradan bireyler 'saat', 'dakika' veya 'takvim' gibi yakın ilişkili kelimeleri üretirken; yüksek ilişkisel akıcılığa sahip bir yazar 'kum', 'nehir', 'mide', 'kelepçe' veya 'paleontoloji' gibi görünüşte uzak ama bağlamsal olarak çarpıcı bağlantılar kurabilir.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve yaratıcılık literatüründe ilişkisel akıcılık, bellek ağlarındaki düğümlerin ne kadar hızlı ve çeşitli şekillerde aktive edilebildiğiyle doğrudan ilişkilidir. Uzak çağrışım (remote association) süreçlerinin temelini oluşturur. Mednick'in Uzak Çağrışım Teorisi'ne göre, yüksek ilişkisel akıcılığa sahip bireyler, sıradan veya yüzeysel bağlantıların ötesine geçerek kavramlar arasında otomatize olmuş engelleri aşabilirler. İlginç bir şekilde, psikometrik zeka testleriyle (örneğin IQ) ölçülen genel zeka ile ilişkisel akıcılık her zaman pozitif bir korelasyon göstermez; bu durum, yaratıcı düşüncenin geleneksel bilişsel kapasitelerden farklı bir nöral mimariye dayanabileceğini doğrular.
Etimoloji
Latince 'associare' (bağlamak, birleştirmek) fiilinden türetilen 'association' ile Latince 'fluentem' (akmak, akışkan olmak) sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Iraksak düşünce (divergent thinking) ile sıklıkla karıştırılır; ancak ıraksak düşünce belirli bir problem için çok sayıda farklı çözüm üretmeyi kapsarken, ilişkisel akıcılık uyarıcılar arasında kurulan ağın çeşitliliğine ve genişliğine odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Iraksak Düşünme
Divergent Thinking
Tek bir doğru yanıta odaklanmak yerine, bir sorun karşısında çok sayıda özgün ve alternatif çözüm üretmeyi sağlayan yaratıcı bilişsel süreç.
Yaratıcı Düşünme
Creative Thinking
Herhangi bir alanda yeni bir buluş, çözüm veya sentez ortaya çıkaran zihinsel süreçlerin tamamıdır.