Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Inderal

Inderal

Tanım

Propranolol etken maddesinin en yaygın ticari adı olan, sempatik sinir sistemindeki beta-adrenerjik reseptörleri bloke eden non-selektif bir beta bloker ajandır.

Örnek Vaka / Uygulama

Önemli bir akademik konferansta sunum yapacak olan bir klinisyen, konuşma öncesi gelişen yoğun performans kaygısının (kalp çarpıntısı, ellerde titreme) bilişsel odaklanmasını bozmasını engellemek amacıyla hekim kontrolünde düşük doz Inderal kullanır; böylece sempatik uyarımın fiziksel semptomları baskılanırken zihinsel netliği korunur.

Derin Analiz

Inderal (propranolol), kalpteki beta-1 ve düz kaslardaki beta-2 adrenerjik reseptörleri rekabetçi bir şekilde inhibe ederek sempatik sinir sisteminin aşırı aktivasyonunu baskılar. Klinik pratikte hipertansiyon, angina pektoris ve aritmilerin yönetiminde kullanılmasının yanı sıra, psikiyatri ve nöropsikoloji alanında performans kaygısı, sosyal fobinin fizyolojik belirtileri (taşikardi, titreme) ve travma sonrası stres bozukluğunda (TSSB) anksiyetenin somatik tezahürlerini hafifletmek amacıyla off-label olarak reçete edilir. Periferik noradrenalin salınımını bloke ederek 'savaş ya da kaç' tepkisinin somatik döngüsünü kırar.

Etimoloji

Propranolol hidroklorür etken maddesinin tescilli ticari markası; farmasötik adlandırma kurallarına göre 'propranolol' türevi ve blokör sınıfına atıfta bulunan jenerik kökten türetilmiştir.

Karıştırmayın

Anksiyolitikler (benzodiazepinler gibi GABAerjik sistem üzerinden etki ederler; Inderal ise noradrenerjik sistemin periferik etkilerini hedef alır ve sedasyon yapmaz).