Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Inocybe

Inocybe

Tanım

Yapısında yüksek oranlarda muskarin alkaloidi barındıran, otonom sinir sistemi üzerinde toksik etki gösteren bir mantar cinsi.

Örnek Vaka / Uygulama

Doğada topladığı mantarları tüketen bir bireyde kısa süre içinde şiddetli terleme, aşırı tükürük salgılama, bulanık görme ve nabızda belirgin yavaşlama (bradikardi) gözlenmesi üzerine acil servise başvurur; yapılan anamnezde Inocybe türü mantar zehirlenmesi şüphesiyle derhal intravenöz atropin tedavisine başlanır.

Derin Analiz

Inocybe cinsi mantarların toksikolojisi, parasempatomimetik (kolinerjik) mekanizmalar üzerinden işler. İçerdikleri muskarin, muskarinik asetilkolin reseptörlerini (özellikle M2 ve M3 alt tiplerini) doğrudan uyararak aşırı parasempatik aktivasyona yol açar. Bu durum nörotransmitter düzeyinde aşırı asetilkolin etkisine benzer bir tablo yaratarak SLUDGE sendromu olarak bilinen salivasyon, lakrimasyon, ürinasyon, diare, gastrointestinal kramplar ve emezis bulgularını tetikler. Klinik olarak yüksek dozlarda miyozis, bronkospazm, bradikardi ve hipotansiyon gelişebilir. Spesifik antidotu olan atropin, kompetitif bir muskarinik reseptör antagonisti olarak muskarinik reseptörleri bloke eder ve parasempatik aşırı uyarımı baskılar.

Etimoloji

Modern Latince, Yunanca 'īs' (kas, lif) + 'kubē' (baş, tepe) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; mantarların lifli ve konik şapka yapısına atıfta bulunur.

Karıştırmayın

Amanita muscaria (muskarin içerdiği zannedilse de asıl etken maddeleri ibotenik asit ve müskimoldür; muskarin konsantrasyonu düşüktür) ve Psilocybe cinsi halüsinojen mantarlar (kolinerjik zehirlenme yerine serotonerjik/psikedelik etki gösterirler).