Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İnsan Faktörleri Psikolojisi

Human Factors Psychology

Tanım

İnsan yeteneklerini ve sınırlılıklarını merkeze alarak sistemleri, araçları ve çalışma ortamlarını optimize etmeyi amaçlayan uygulamalı psikoloji dalı.

Örnek Vaka / Uygulama

Yoğun bakım ünitesindeki bir infüzyon pompasının arayüzünün, hemşirelerin yüksek stres altında yanlış dozaj girmesini engellemek üzere, bilişsel psikoloji ilkeleri (örn: Hick Yasası, Gestalt algı prensipleri) dikkate alınarak yeniden tasarlanması.

Derin Analiz

Ergonomi ile anlamlı veya kardeş disiplin olarak anılan bu alan; insan-makine etkileşimini bilişsel, fizyolojik ve psikolojik parametreler üzerinden inceler. Bilişsel yük, dikkat kapasitesi, duyusal işlemleme hızı ve motor beceriler gibi insan bileşenlerini analiz ederek hata oranlarını düşürmeyi hedefler. Sadece havacılık ve tıp gibi kritik endüstrilerde değil, aynı zamanda arayüz tasarımında ve yapay zeka entegrasyonunda da insan merkezli güvenli sistemler tasarlamak için deneysel metodolojiler ve psikofiziksel ölçümler kullanır.

Etimoloji

Latince 'humanus' [insana özgü, beşeri] + Latince 'factor' [yapan, etken] ve Yunanca 'psyche' [ruh/zihin] + 'logia' [bilim] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Endüstriyel ve Örgütsel Psikoloji (I/O Psychology) ile sıklıkla karıştırılır; I/O psikolojisi daha çok personel seçimi, liderlik ve örgütsel iklimle ilgilenirken, insan faktörleri psikolojisi doğrudan donanım, yazılım ve fiziksel çevre tasarımı üzerine odaklanır.