Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İnsan Kanal Kapasitesi

Human Channel Capacity

Tanım

İnsan bilgi işleme sisteminin aynı anda eşzamanlı olarak işleyebileceği maksimum bilgi miktarı üzerindeki üst sınır.

Örnek Vaka / Uygulama

Hava trafik kontrolörlerinin birden fazla uçağın konumunu, hızını ve rotasını aynı anda takip ederken belirli bir uçak sayısından sonra komut gecikmeleri yaşaması veya radyo mesajlarını yanlış algılaması, insan kanal kapasitesinin sınırına ulaşıldığını gösteren klasik bir işyeri performans örneğidir.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve insan faktörleri mühendisliğinde, bilişsel sistemin sınırlı kapasiteli bir bilgi işleme kanalı olarak modellendiği durumlarda kritik bir metriktir. George Miller'ın klasik '7 artı eksi 2' çalışmasıyla temelleri atılan bu kavram, duyusal girdilerin kısa süreli belleğe aktarılması ve kodlanması sürecindeki darboğazları inceler. Nörobiyolojik düzeyde, dikkat ağlarının (özellikle prefrontal korteks ve parietal bölgeler) sinaptik ve metabolik kaynaklarının sınırlılığı, paralel işleme potansiyelini kısıtlar ve aşırı yüklenme durumunda bilişsel performansın düşmesine ya da hata oranlarının artmasına yol açar.

Etimoloji

İngilizce 'human' (İnsan, Latince *humanus*), 'channel' (Kanal, Latince *canalis* [boru, oluk]) ve 'capacity' (Kapasite, Latince *capacitas* [alabilme gücü, hacim]) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Çalışma belleği kapasitesi (working memory capacity) ile sıklıkla karıştırılır; çalışma belleği veriyi aktif olarak tutma ve manipüle etme alanını ifade ederken, kanal kapasitesi birim zamanda işlenebilecek toplam bilgi akış hızını (bant genişliğini) tanımlar.