İnsülin Şoku Tedavisi
İnsulin-shock Therapy
Tanım
Şizofreni semptomlarını hafifletmek amacıyla 1927'de Manfred J. Sakel tarafından geliştirilen, hastaya yüksek doz insülin verilerek kasıtlı olarak hipoglisemi ve geçici koma hali indüklenmesine dayanan tarihi bir biyiyatrik tedavi yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
1940'lı yıllarda bir psikiyatri kliniğinde yatan kronik şizofreni tanılı bir hastaya, sabah saatlerinde katı bir protokol altında kademeli olarak artırılan dozlarda insülin enjekte edilir; hastanın nöbet benzeri kasılmalar ve ardından derin bir komaya girmesi beklenir, belirli bir süre sonra ise intravenöz glikoz solüsyonu verilerek komadan uyandırma işlemi gerçekleştirilirdi.
Derin Analiz
Tarihsel psikiyatri ve somatik tedaviler bağlamında değerlendirilen bu yöntem, 20. yüzyılın ortalarında psikofarmakolojinin (özellikle antipsikotik ilaçların) henüz keşfedilmediği dönemde ampirik gözlemlere dayanarak uygulanmıştır. Avusturyalı psikiyatrist Manfred J. Sakel tarafından şekillendirilen süreçte, kas içi enjeksiyon yoluyla yüksek dozlarda verilen insülin, kan glikoz seviyesini kritik düzeyde düşürerek dakikalar veya saatler süren koma durumlarına yol açmaktaydı. Nörobiyolojik düzeyde, bu şiddetli metabolik stresin ve beyin hücrelerindeki geçici glikoz yoksunluğunun sinaptik plastisiteyi değiştirdiği veya aşırı uyarılmış nöral devreleri 'sıfırladığı' varsayılmaktaydı. Ancak yüksek mortalite oranları, uygulama zorlukları ve modern nöroleptik ilaçların 1950'lerin sonlarından itibaren klinik pratikte yerini almasıyla birlikte tıbbi geçerliliğini tamamen yitirmiştir.
Etimoloji
Latince 'insula' [ada - Langerhans adacıkları] kökünden türetilen 'insülin' hormonu ile Eski İngilizce 'shock' [şarp, darbe] ve Yunanca 'therapeia' [tedavi, bakım] kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
EKT (Elektrokonvülsif Tedapi) ile sıklıkla karıştırılır; EKT beyne elektrik akımı vererek nöbet tetiklemeyi amaçlarken, insülin şok tedavisi metabolik yolla (hipoglisemi) koma indüklemeyi hedefler.