Interpersonal Process Recall
IPR
Tanım
Kişilerarası süreçlerin hatırlanması anlamına gelen IPR, özellikle danışmanlık ve psikoterapide, danışan ile terapist arasındaki etkileşimin video kaydı eşliğinde derinlemesine incelenmesini sağlayan yapılandırılmış bir süreç inceleme yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Depresyon tedavisi gören bir danışanın terapistiyle yaptığı seans video kaydedilir. Bir sonraki oturumda kayıt izlenirken, danışanın terapistin zor bir sorusu karşısında aniden gülümsediği ve konuyu değiştirdiği saniyede kayıt durdurulur. Terapist sorar: 'Burada gülümsedin ve konuyu değiştirdin, o an içinden tam olarak ne geçiyordu?' Danışan, yargılanmaktan korktuğunu ve savunmaya geçtiğini fark eder.
Derin Analiz
Norman Kagan tarafından geliştirilen IPR, temelde bilişsel ve deneysel psikoloji prensiplerine dayanır. Terapötik süreç sırasında tarafların farkında olmadığı gizli dinamikleri, örtük duyguları, savunma mekanizmalarını ve iletişim engellerini su yüzüne çıkarmayı hedefler. Video kaydı oynatılırken durdurmalar yapılarak bireylerin o an içlerinden ne geçirdiği, hangi korku veya beklentilerle hareket ettiği sorgulanır. Bu yöntem, hem terapist eğitiminde süpervizyon aracı olarak hem de klinik vakalarda içgörü kazanımını hızlandırmak için üst düzey bir meta-bilişsel farkındalık sağlar.
Etimoloji
İngilizce 'interpersonal' (kişilerarası) + 'process' (süreç) + 'recall' (hatırlama/anımsama) sözcüklerinin kısaltmasıdır.
Karıştırmayın
Genelde video temelli sıradan süpervizyon veya bilişsel yeniden yapılandırma ile karıştırılır; ancak IPR, sadece dışsal davranışı değil, o anki içsel dyadik (ikili) algıyı ve gizli dinamikleri eşzamanlı olarak incelemesiyle ayrılır.