İşaret Takibi
Sign Tracking
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir fareye yiyecek verilmeden hemen önce duvarda mavi bir ışık yanmaktadır. Bir süre sonra fare, yiyeceğin kendisiyle ilgilenmek yerine sürekli olarak mavi ışığın yandığı noktaya giderek orayı kemirmeye ve tırmalamaya başlar; çünkü ışık artık farenin gözünde ödülünatişaretidir.
Derin Analiz
İşaret takibi, hayvan ve insan davranışlarında ödülün kendisinden çok, ömrü haber veren işaretin (örneğin yiyeceği getiren ışık veya kol) adeta ödülün yerini alması durumudur. Pavlovcu koşullanmanın bir sonucu olarak ortaya çıkan bu süreçte, birey ödülü elde etmek için gerekli araçsal eylemi (örneğin bir manivelaya basmak) gerçekleştirmek yerine, doğrudan ödülün işaretine yönelir, onu yalar, gagalar veya uyarır. Brown ve Jenkins'in meşhur 'güvercin kutusu' deneyleriyle literatüre kazandırılan bu olgu, dopaminerjik sistemin ödül tahmini hatalarındaki (reward prediction error) rolüyle ve dikkat çekicilik (incentive salience) kavramıyla doğrudan ilişkilidir. Birey, uyarıcının kendisini birincil pekiştirecin fiziksel ikamesi gibi algılayarak bilişsel ve motor odak kayması yaşar.
Etimoloji
İngilizce 'sign' (işaret, belirti) ve 'tracking' (izleme, takip etme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup, davranışçı psikoloji terminolojisinde uyarıcı özelliklerinin izlenmesini ifade eder.
Karıştırmayın
Hedef takibi (goal tracking) ile sıklıkla karıştırılır. Hedef takipçileri işaretin kendisine değil, doğrudan ödülün sunulacağı noktaya (örneğin boşluktaki yemek haznesine) yönelirken; işaret takipçileri doğrudan uyarıcının fiziksel formuna odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Pekiştireç
Pekiştireç
Reinforcer
Bir davranışın ardından gelerek o davranışın ileride tekrarlanma sıklığını veya olasılığını artıran herhangi bir uyarıcı veya koşul.
İncele