İşitsel Bellek Açıklığı
Auditory Memory Span
Tanım
Bireyin işitsel yolla sunulan sayı, harf veya sözcük dizilerini anında hatırlayabilme ve kısa süreli bellek havuzunda tutabilme kapasitesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik nöropsikolojik değerlendirme sırasında uygulanan Sayı Menzili (Digit Span) testinde, klinisyenin saniyede bir rakam olacak şekilde okuduğu '7, 4, 1, 9, 3, 6' dizisini hastanın aynı sırada aynen tekrarlaması istenmesi durumunda, hastanın başarılı bir şekilde geri bildirdiği maksimum rakam dizisi onun işitsel bellek açıklığını verir.
Derin Analiz
İşitsel bellek açıklığı, bilişsel psikoloji ve nöropsikoloji literatüründe fonolojik döngünün (phonological loop) işleyişini incelemede temel bir ölçüttür. Belli bir işitsel uyaran dizisinin (genellikle rakam veya kelime listeleri) akustik kodlama yoluyla işlenmesini, kısa süreli bellekte geçici olarak depolanmasını ve hemen sonrasında hatasız ya da sırasını bozmadan geri çağrılmasını gerektirir. Baddeley'in çalışma belleği modelinde merkezi yürütme işlevlerinin kontrolü altında işlev gören fonolojik depolama kapasitesinin sınırlarını doğrudan yansıtır. Nöral düzeyde sol hemisferdeki broca ve wernicke alanları ile işitsel korteks arasındaki senkronize aktivasyonla ilişkilidir. Bireysel farklılıklar, fonolojik aşınma hızı ve örtülü tekrar (rehearsal) mekanizmalarının verimliliğine bağlı olarak değişkenlik gösterir.
Etimoloji
Latince 'audire' (duymak) kökünden türetilen işitsel kelimesi ile İngilizce kökenli 'span' (açıklık, yayılım, süre) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Görsel bellek açıklığı (visual span) ile karıştırılır; ayırt edici fark, işitsel açıklığın akustik ve zamansal sıralama gerektirmesi, görsel açıklığın ise uzamsal veya simultane görsel kodlamaya dayanmasıdır.