İşlevsel Seçilim
Functional Selection
Tanım
Birey için daha işlevsel olan kapasitelerin zamanla hayatta kalması, daha az kullanışlı olanların ise ortadan kalkması süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir bağlamda, sosyal kaygı yaşayan bir bireyin ilk başta her sosyal ortamdan kaçınma (kaçınma davranışı) sergilemesi, ancak terapi sürecinde maruz bırakma teknikleriyle kademeli olarak sosyal etkileşimin sağladığı faydayı deneyimlemesi sonucunda, kaçınma tepkisinin sönmeye yüz tutması ve sosyal problem çözme becerilerinin güçlenmesi işlevsel seçilimin tipik bir örneğidir.
Derin Analiz
İşlevsel seçilim, evrimsel psikoloji ve davranış bilimi ekseninde, organizmanın çevresel taleplerle başa çıkma kapasitesini optimize eden adaptif bir mekanizmadır. Bilişsel ve davranışsal repertuvarın pekiştirme, ketleme ve nöral plastisite ilkeleri doğrultusunda şekillendiğini savunur. Bu süreç, bireyin adaptif başa çıkma stratejilerini pekiştirirken, bilişsel veya motor yük oluşturan verimsiz davranış kalıplarını zamanla budar.
Etimoloji
Latince 'functio' [yerine getirme, icra etme] ve 'selectio' [seçme, ayırma] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Doğal seçilim (natural selection) ile karıştırılabilir; ancak doğal seçilim nesiller arası genetik havuzun değişimiyle ilgiliyken, işlevsel seçilim bireyin yaşam ömrü boyunca davranışsal ve bilişsel kapasitelerinin yararlılık temelinde filtrelenmesini ifade eder.